*

*

*

zegt het voort!

of

lees over TREE TIME

Dit is een vervolg op:

Het ‘openen en sluiten van de kua’ is een centraal chi kung thema. Daar het zich in het binnenste van het lichaam afspeelt en daarom niet altijd goed te herkennen, is het zinnig het uit te vergroten en zichtbaar te maken als een grote externe beweging.

Voor een indrukwekkende demonstratie van het ‘open en sluiten van de kua’: de kikker.

De krachtsexplosie in de achterpoten opent de ’kua’ en de kracht passeert evenmatig de linker- en de rechterzijde ervan.

Read more

Dit is een vervolg op:

… Ik keer nog vaak terug naar China, maar als reiziger blijf ik nog meer als voorheen een buitenstaander. Op een voorlopig laatste reis onderbreek ik de verplichtingen en besteed een paar dagen in de Taoïstische Bai Yun Guan, de Tempel van de Witte Wolk, gelegen in een verre buitenwijk van Beijing. In een stille tuin achterin het complex staat een stele, een staande steen, met een ingegraveerde tekening en tekst. Het is de Nei Jing Tu, de ‘Afbeelding van het Innerlijk Landschap’. Ik had al vaak reproducties van de afdruk van de stele gezien, maar nu, in de stille enclave van de kloostertuin, zie ik in de wonderlijke afbeelding de essentie van een hele cultuur. Eenvoudig in presentatie, lichtvoetig en humorvol, diep en fundamenteel in betekenis. Het verbeeldt de wederzijdse spiegeling van buiten- en binnenwereld…
Een Innerlijk Landschap - hoofdstuk 37. Familie #3

Ter kennismaking schudden we elkaar de hand. Hoe lang we elkaar ook vasthouden: jij blijft jij en ik blijf ik. Onze huid is als grens onverbiddelijk. Via de handpalmen en de vingertoppen lijken we niet veel verder te komen dan elkaars oppervlak.

Door de openingen van ogen en oren lijkt de wereld wel ongehinderd binnen te kunnen komen. Dat is schijn. Het geluid dat iets maakt en het licht dat het weerkaatst, zijn slechts boodschappers, niet het ding zelf. En zodra die het trommelvlies en netvlies beroeren, volgt een omzetting naar een abstracte neurologische taal, die weinig meer met de waargenomen werkelijkheid te maken lijkt te hebben.

Read more

Dit is een vervolg op:

The humans use Arecibo to look for extraterrestrial intelligence. Their desire to make a connection is so strong that they’ve created an ear capable of hearing across the universe.

But I and my fellow parrots are right here. Why aren’t they interested in listening to our voices?

We are non-human species capable of communicating with them. Aren’t we exactly what humans are looking for? …

The Great Silence - Ted Chiang

Ted Chiang’s korte aangrijpende verhaal speelt zich af rond het Arecibo Observatorium in Porto Rico. In het dichte regenwoud kijkt een groep papegaaien met verwondering naar de inspanningen van de mens om in contact te komen met een andere levensvorm, die zich ergens in het heelal moet bevinden. Het kan toch niet zo zijn dat de mens, het enige intelligente leven in de oneindige ruimte is. Er is een reusachtige telescoop gebouwd en die luistert ingespannen en onafgebroken naar een mogelijke boodschap, een hint - gefluisterd of oorverdovend - uitgezonden op initiatief van die andere levensvorm. Of verstuurd als respons op signalen die de mens uit deed gaan. Want de telescoop wordt niet alleen gebruikt al een enorm oor, maar ook als een buitenformaat megafoon. IS DAAR IEMAND? Zou iemand die schreeuw opvangen en een antwoord retourneren? ZIJN WIJ ALLEEN?

Read more

Er is een dorp nodig om een kind groot te brengen. Maar ja, een dorp, kom daar maar eens om. Van het eindeloos buiten spelen rest alleen de voetbalkooi. Voordat we het in de gaten hadden, was de oude, kleine wereld veranderd in een onafzienbare stad, waar iedereen zijn eigen ding doet. Een kinderleven dat omringd was door een verscheidenheid aan generaties en leeftijden werd ingeruild voor het opgroeien in een afgebakend en eenkennig gezin. Vertrouwde familie, buren bij wie je zo naar binnen kon lopen, winkelier, postbode en schooljuffrouw, een rennende troep kinderen - het was allemaal vanzelfsprekend en leek van weinig belang, totdat het zomaar verdampte tot een sentimentele herinnering, en toen verschrikkelijk gemist werd.

En net nu het lijkt dat er niemand uit die dorpse kring is overgebleven, zijn daar de opa’s en oma’s. Als je geluk hebt als kind, wonen ze in de buurt, en zie je elkaar vaak. Een dorp als decor is niet nodig, het wonderlijke leeftijdsverschil tussen kinderen en grootouders is de crux. Waar de stress van alledag de papa’s en de mama’s parten speelt en zij het besef en genieten van het wonder van de kindertijd vaak de toekomst in schuiven, zijn opa’s en oma’s vrij en blij.

Samen naar de apies kijken, samen naar het strand
En als je geluk had ging je samen naar de brand
Samen op het ijs en met een sleetje in de sneeuw
Leuwentemmer spelen en m’n opa was de leeuw
Altijd als we samen waren hadden we plezier
Stierenvechter spelen en m’n opa was de stier
Mijn Opa - Annie MG Schmidt

Zijn oma’s en opa’s de laatsten, opmerkelijk genoeg waren ze ook de eersten die de ‘extended family’ gestalte gaven. Lang voordat we als mens in dorpen gingen wonen, toen nog trekkend in groepen als jagers en verzamelaars. Over de rol van grootmoeders bij het grootbrengen van de kleintjes in die oertijd is al veel discussie geweest, dat uitmondde in het formuleren van de ‘Grandmother Hypothesis’.

De wetenschappelijke geest vraagt zich allereerst af welke biologische redenen er zijn dat een vrouw na de overgang, niet meer in staat zelf een kind te dragen, toch nog zoveel jaar leeft. De natuur is immers meedogenloos, en houdt niet van losse eindjes. Lieve oma’s die appeltaart bakken en verhaaltjes voorlezen aan de kleinkinderen passen maar moeilijk in een serieuze evolutionaire redenatie. Maar het boerenverstand begrijpt direct hoe logisch en welkom oma’s bijdrage was binnen de oerfamilies - ja, cruciaal voor de kleinste kinderen om de eerste kwetsbare jaren te overleven.

Binnen voornoemde hypothese was er geen rol weggelegd voor de grootvaders. Zij bleven en blijven immers tot op gevorderde leeftijd vruchtbaar, een feit dat geen aanleiding gaf tot enige evolutionaire argwaan zoals bij de grootmoeders. Maar hoe het ook zij, zowel de opa’s als de oma’s dienden op hun leeftijd wel fit genoeg te zijn om een actief deel te zijn van de cirkel die om de kleine kinderen heen stond. Harvard-professor Daniel Lieberman oppert derhalve de ‘Active Grandparents Theory’.

Wat tussen een grootvader en een kleinzoon, tussen een grootmoeder en een kleindochter in staat is het scharnier van de tijd. Waar de een naar voren kijkt en de toekomst opeist, leunt de ander na gedane inspanning naar achter, vervuld van levenservaring en herinneringen.

Ik hoef je niet te vragen om een stukje naar voren te lopen en waar te nemen hoe je directe omgeving langzaam op je af lijkt te komen. Dat is dagelijkse ervaring. Misschien las je de tekst Observeren die ik een paar maanden geleden schreef en poste? Dan herinner je je wellicht de clip van het gezichtsveld van de machinist. De toekomst denderde ongehinderd door de voorruit van de locomotief naar binnen.

En loop nu eens achteruit. Je zult zien dat de directe omgeving terugwijkt. In het bewuste Observeren artikel werd deze zintuigelijke ervaring onderstreept en uitvergroot door middel van een clip, gefilmd door het raampje aan de achterzijde van de achterste wagon van de trein. Het landschap verglijdt, het verleden verdwijnt.

Loop naar voren. De voet rolt af. En het is vanuit de voorvoet en de tenen dat je de zet naar toekomst maakt.

Loop dan naar achter. De voet rolt af, maar nu beginnend bij de tenen, dan de voorvoet, de middenvoet en als laatste de hiel. Het achteruit lopen plant de hiel stevig in de grond.

Aan de binnenzijde van de voet ligt een bijzonder acupunctuur punt. Het markeert het geografische midden van de voet, halverwege de voorvoet en de tenen, en de hiel. Het behoort tot het niemandsland tussen de naar voren en de naar achteren gaande bewegingen. Het markeert de haarfijne lijn tussen de oneindigheid die voor je ligt en een vergelijkbare ongelimiteerde ruimte aan je rugzijde. Het bewuste punt is de belichaming van het midden van de tijd.

De naam is Gong Sun: ‘grootvader en kleinzoon’. Ik neem de vrijheid om de vertaling uit te breiden naar ‘grootmoeder en kleindochter’ of simpelweg ‘grootouder en kleinkind’.

Sta rechtop met je voeten naast elkaar, niet op een speciale manier. Kijk naar voren, naar een object wat je aandacht pakt. Laat je ertoe aantrekken, alsof je er graag naartoe zou willen, om het nader te bekijken. Leun iets naar voren. Het lichaamsgewicht passeert Gong Sun en verzamelt zich langzaam in de voorvoet en de tenen. Je lichaam komt geleidelijk aan in onbalans en het zal niet lang duren totdat je een stap in de richting van de gewekte interesse moet gaan maken. Het naar voren kijken, de wens en de nieuwsgierigheid, het naar voren leunen, het gewicht op de voorvoet, ongeduld en onbalans, en de uiteindelijke stap. Laat dat alles gesymboliseerd worden door het leven van het kleinkind.

Een kind, opgaand in het spel, klaar om weg te rennen. Een voetbal verdediger of keeper, die alert in de voorvoet staat. Een judoka op de mat, klaar voor de actie. Een hardloper net voor het startschot. Staan met het gewicht verzameld in de hielen, dat gaat het niet worden, dan sta je op slot.

Sta dan weer neutraal. Dit keer met geloken ogen. Sla geen acht op wat voor je is. Vergeet iedere nieuwsgierigheid en toekomst. Laat het gewicht van je lichaam teruglopen naar je hielen. Haal het weg uit de voorvoeten. Je rug is licht gebogen. Settel je op de plek waar je staat. De aandacht die eerst verzamelde in de gebieden vóór je en boven je, verplaatst zich nu naar de zones onder je en achter je. De hoge frequentie van in actie willen komen en opwinding wordt ingewisseld door het lagere toonbereik en de rust die meer hoort bij het leven van grootouders.

Is het onzinnig de dimensies van tijd en die van ruimte te verknopen? Druist dit totaal in tegen de common sense van wetenschap. Onderzoek op bescheiden schaal geeft een hint hoe een fysieke activiteit - in dit geval achter uit lopen - een mentale factor - korte termijn geheugen - wel degelijk lijkt te beïnvloeden.

Henry David Thoreau liet de dimensies van tijd en ruimte in elkaar schuiven, toen hij noteerde:

… want ik leefde als de Puri indianen, van wie gezegd wordt dat ‘zij slechts één woord hebben voor gisteren, vandaag en morgen, en dat zij het onderscheid uitdrukken door naar achteren te wijzen als ze gisteren bedoelen, naar voren voor morgen en boven hun hoofd voor de dag die verstrijkt’.

Nu, voor een derde keer. Sta rechtop en verdeel deze keer je gewicht nauwkeurig over je hele voet. Er is zowel druk in je hielen als druk in je voorvoeten en tenen. Gebruik de locatie van het Gong Sun punt als balanspunt tussen beide werelden. De intentie die in deze centrale houding verborgen ligt, heeft zowel een component die naar voren, als een die naar achteren gericht is. De toekomst die voor je ligt en het verleden dat achter de rug is ,zijn beide in beeld, en ze kunnen beide betreden worden.

In belangrijke component in het praktiseren van de Wu Chi houding bestaat hieruit, dat je je een ballon voorstelt die je van de grond weghoudt door hem met de binnenzijde van je knieën beet te houden. Hierbij heb je maar weinig druk naar binnen nodig, want de ballon weegt nauwelijks iets. Het beethouden van een ballon zal de nadruk op de binnenzijde van de voeten leggen. Dit, gecombineerd met het verdelen van het lichaamsgewicht tussen hiel en voorvoet, zal de focus van je staan rond Gong Sun brengen.

In klassieke Chinese medische tekstboeken wordt gewag gemaakt, dat Gong Sun het meesterpunt is van de Chong Mai, de zachte structuren in de verticale as van het lichaam. Terwijl de voorvoet is verbonden met de voorzijde van het lichaam - inclusief de visuele waarneming - en de hiel een connectie heeft met de dorsale zijde van het lichaam, leidt het staan met het gewicht in Gong Sun de aandacht en de circulatie naar het dragende midden, de belichaming van het hier-en-nu.

De ‘chi’ van ‘wu chi’ laat zich vertalen als ‘extreem’ of ‘polair’. Al staande ligt vóór je de oneindige ruimte en de onbegrensde mogelijkheden van de toekomst. En achter je de oneindige diepte van het verleden. ‘Wu’ is de negatie, het ontbreken van, het niet betreden van een van deze twee extremen. ‘Wu chi’ verwijst naar de haarfijne lijn die deze twee werelden scheidt en verbindt: het ongrijpbare nu-moment.

Zo ziet de eerste strekking van de Ba Duan Jing serie er uit. En niet uitgevoerd door een soldaat uit Yu Fei’s leger. Ook niet door een van de figuren op de Dao Yin Tu. Een vrolijke rondbuikige monnik heeft zijn palmen naar boven gedraaid en strekt zijn armen. Alsof hij een plaat van een systeemplafond beurt. Het kost hem blijkbaar weinig moeite, want in plaats dat zijn gezicht vertrokken is van inspanning, kan zijn lach niet guller zijn. Niet zelden zie je een beeld van deze zonderlinge figuur staan bij de ingang van een Chinees restaurant, ter verwelkoming van de binnenkomende gasten. Wij zijn gewend om dat te doen met een enkel open handgebaar wijzend naar de deur. Maar op de wijze van de vrolijke monnik, het lichaam in totale extensie, zo kan het blijkbaar ook.

Read more

De zoektocht naar de origine van de Acht Brokaat Serie, de Ba Duan Jin bracht ons naar Yu Fei, generaal van de Zuidelijke Song Dynastie. De tussenliggende 900 jaren hebben veel sporen van de directe connectie tussen de hedendaagse beoefening en die in de tijd van Yu Fei uitgewist. Het is daarom niet makkelijk om in het verhaal van de geschiedenis van de Ba Duan Jin werkelijkheid en legende van elkaar te onderscheiden. Niet dat dat veel uitmaakt voor de hedendaagse beoefenaar. Een werkelijk goed verhaal verkoopt zichzelf en blijft doorverteld worden van generatie op generatie. En de Ba Duan Jin is zo’n goed verhaal.

Ieder begin is tevens een voortzetting van het voorafgaande. Ook Yu Fei had zijn leermeesters. Het kan niet anders zijn geweest, dat hij zijn Hsing I Chuan en zijn Ba Duan Jin op oudere bronnen heeft gebaseerd.

Bij de constructie van een ziekenhuis in 1971 in een buitenwijk van Changsha, de hoofdstad van de Hunan provincie in China, stuitten de arbeiders op wat later een van de belangwekkendste archeologische vondsten ooit zou worden. De locatie van de vindplaats stond bekend als Ma Wang Dui, de ‘heuvel van de Paarden Koning’. Refereerde de naam van de heuvel aan haar zadelvorm? Of verwees de naam naar koning Ma Yin (馬殷)van het koninkrijk Chu (楚)? De Paarden Koning was echter ook een godheid in het Chinese pantheon: was de heuvel soms indertijd aan hem gewijd?

In 1971, workers in Changsha were digging out a space for a hospital’s air raid shelter in a hilly area called Mawangdui (馬王堆). The work was tough and dangerous, and landslides sometimes interrupted it. The ground felt unstable in one area, so they took a cigarette break before dealing with it, only to find that the sparks from their matches lit up gas seeping from underground. Locals recognised the ghostly blue fireballs as a sign that there was an ancient tomb nearby (decomposing material releases flammable gas), so contacted archaeologists. Under excavation team directors Hou Liang and Zhou Shirong, and with the help of students from local schools, the archaeologists began to carefully excavate the tombs.

Tot zover een geweldige ingrediënten voor een Chinees Indiana Jones avontuur: een gewone buitenwijk, een heiligdom van een oude paarden-koning, een schuilkelder, in het midden van de Culturele Revolutie, een rookpauze, opvlammende lucifers, oude verhalen over blauwe vuurballen.

The archaeologists claim that someone found a leaf deep under the in mud as they were digging. Despite being as old as the tomb itself, it was still green. It was a sign of what was to come. The workers had uncovered the three tombs of Mawangdui. The mistakenly named ‘King Ma’s Mound’ was in fact the Li family’s mound.
Xin Zhui, the marquise beneath the mound - Victor Max Smith

Er werden drie graven uit de Han Dynastie gevonden. Het eerste behoorde aan markies Li Cang (利蒼), die in 186 BC gestorven was, maar dit graf was helaas ergens in de geschiedenis leeggeroofd. Een tweede graf was echter nooit betreden geweest en bevatte een overvloed aan de meest prachtige voorwerpen. Het had behoord aan Li Cang’s echtgenote Xin Zhui (辛追), de markiezin van Dai. Haar lichaam was opmerkelijk genoeg helemaal intact, en lag in vier in elkaar passende kisten.

Het derde graf had toebehoord aan man die op jonge leeftijd was overleden. Hij was waarschijnlijk de zoon van de twee edellieden. De belangrijkste vondst hierin was een verscheidenheid aan teksten - geschreven op zijde, hout en bamboe - waaronder de oudst bekende versies van de I Ching, het Boek van Verandering en de Tao Teh Ching van Lao Zi. De vondst van deze teksten zouden het begrip van het klassieke Chinese gedachtegoed een belangrijke impuls gegeven.

In het graf van de jongere man werd ook een schildering op zijde aangetroffen met daarop een 44-tal oefeningen. Deze schildering werd later bekend onder de naam Dao Yin Tu.. Dao Yin (導引)is een generieke naam voor een veelheid aan traditionele oefeningen om de gezondheid te verbeteren en te onderhouden. De betekenis van ‘dao’ (導) is leiden en die van ‘yin’ (引) is strekken of trekken. ‘Tu’ betekent ‘afbeelding’ of ‘kaart. De chi wordt in zijn natuurlijke banen geleid in een samenspel van houdingstraining en fysieke beweging, van ademhaling en het richten via intentie. Ledematen en torso worden gestrekt en als een boog gespannen en ontladen. Door een combinatie van technieken die de chi leiden en technieken die de meridianen strekken en daarmee mogelijke stagnaties oplossen, wordt de chi circulatie bevorderd.

Grote gedeeltes van de Dao Yin Tu waren vergaan en een groep van specialisten van uiteenlopende disciplines hebben zich lang gebogen over de vraag op welke wijze de ontbrekende gedeeltes opgevuld zouden kunnen worden. De Dao Yin Tu bevat nauwelijks tekst, dus dat leverde weinig houvast. Verder is iedere illustratie een momentopname van een bewegende sequentie, maar het zou evengoed kunnen zijn dat de illustratie een statische houding verbeeld. De uiteindelijke reconstructie van de Dao Yin Tu is fraai, maar op welke wijze zijn de onderzoekers tot dit resultaat gekomen, en welke keuzes hebben ze daarbij gemaakt?

Als we de 44 getekende voorstellingen nader bestuderen en wat we zien naast de ervaring die we ieder voor zich hebben met chi kung, tai chi chuanof enig andere traditionele oefendiscipline leggen, vallen direct een aantal zaken op.

Op de Dao Yin Tu zijn zowel mannen als vrouwen te zien.

Sommige zijn blootsvoets, de meesten zijn elegant geschoeid.

Sommigen dragen een tuniek - gebruikelijk bij de Han-Chinese bevolking - anderen een broek - in zwang bij de noordelijke paardrijdende bevolking.

En met wat voor mensen hebben we van doen: soldaat, acrobaat, boer, burger?

Sommige figuren hebben een ontbloot bovenlijf en lijken zich bezig te houden met ademhalingsoefeningen. Enkele anderen oefenen met een stok.

En gaat het hier over een bewegende oefening of een staande houding?

En lijken sommige tekeningen niet op onderdelen van de Ba Duan Jin? Maar de Dao Yin Tu dateert van 200-150 BC en volgens de geschiedschrijving zou de Ba Duan Jin zijn vorm pas krijgen rond 1100 AD. Hoe zit dat?

Wordt binnenkort vervolg …

Het is nog vroeg in de ochtend. In de verte het geluid van een op stoom komende locomotief. Het is na de drukkende hitte van de nazomer plotseling afgekoeld. De geur van mist, kolen, jute zakken en rijst.

Ik hoef niet naar mijn zwarte Fei He Flying Pigeon fiets te zoeken - die stal ik iedere namiddag of avond op de met mijzelf afgesproken vaste plek. Een zwarte Fei He terugvinden tussen een massa andere identieke zwarte Fei He’s is niet te doen, zo ondervond ik een aantal maanden geleden.

Mijn tas in het stuurmandje, fiets van het slot, en op weg. Er zijn niet al te veel auto’s, des te meer wordt er getoeterd. Later, terug in Nederland, brengt me het geluid van een enkel toetergeluid me terug naar fietsen, herfstige ochtenden en Hangzhou (lees ook Familie #2). Ik meng me in de stroom van zwijgende fietsers. Eerst een stuk over de brede Huang Cheng Xi Lu, genoemd naar de stadswal rond de stad die hier eens stond. Dan rechtsaf, de straat in die langs het meer loopt.

Er zijn wat kleine restaurants en bescheiden winkels waar het personeel in de vroege ochtend de nering buiten uitstalt. Direct langs de straat, op het trottoir, zitten al een heel aantal fietsenmakers te wachten op klandizie. Een kist met gereedschap en wat onderdelen, een staande fietspomp, meer is het niet, maar genoeg om de veelvoorkomende fiets euvels te verhelpen. De mist wordt hier tot flarden, waartussen een waterige zon zich meldt.

De weg volgt de oever van het Xi Hu, het befaamde West Meer. Ik fiets deze weg iedere werkdag van de week. Mijn leraar in chi kung heet Luo Zhen en hij bestiert een klein trainingscentrum op het terrein van oude boeddhistisch Ling Yin tempel. Om daar te komen moet ik de noordelijke oever van het meer volgen, maar halverwege stop ik voor een pauze.

Een ingangspoort, een loket voor de verkoop van entree kaartjes, een kleine parkeergelegenheid voor bussen. Iedere dag dat ik hier voorbij kom, zijn er groepen Chinese bezoekers. Ze komen voor het graf en de gedenkplaats van een van de historische nationale helden, generaal Yu Fei. Zou je hem kunnen vergelijken met Michiel de Ruyter, of Horatio Nelson? Door de eeuwen heen staat de persoon van Yu Fei model voor onkreukbaarheid, hij is de vaderlandslievendheid in persoon.

Yu Fei wordt geboren in 1103 geboren, tijdens de Noordelijke Song Dynastie. Vanuit het noorden vallen de Jurchen, het land binnen en uiteindelijk moet het keizerlijke hof zich naar het zuiden terugtrekken. Daar wordt de Zuidelijke Song Dynastie gesticht, met Hangzhou als hoofdstad. Yu Fei heeft dienst genomen in het leger en klimt snel op in rang. Als bevelhebber leidt hij veldtochten tegen de Jurchen, die in het noorden de Jin dynastie hebben gesticht.

Yu Fei is succesvol in het verdedigen van het vaderland, maar aan het hof in Hangzhou is niet iedereen daar gelukkig mee. Er wordt tegen hem samen gespannen en als hij wordt teruggeroepen naar de hoofdstad wordt hij beschuldigd van hoogverraad, gevangen gezet en uiteindelijk ter dood gebracht. Al snel na zijn dood wordt hij gerehabiliteerd en wordt deze tempel aan de oever van het West Meer tot zijn nagedachtenis opgericht.

De Zuidelijke Song zal ten slotte bezwijken. De Jin Dynastie van de Jurchen wordt onder de voet gelopen door een ander nomaden-ruiter volk, de Mongolen. Onder aanvoering van hun leider, Kublai Khan, een kleinzoon van Dzjengis Khan, wordt ook het zuiden van China veroverd. De Song Dynastie gaat over in de Mongoolse Yuan Dynastie. Tijdens het leven van Kublai Khan deed een opmerkelijke gast de oude hoofdstad Hangzhou aan.

De tweede reis had wederom Peking als startpunt en volgde de oostkust in zuidelijke richting naar Hangzhou (Quinsai), Fuzhou en Kanton (Zaiton), de belangrijkste haven van Zuid-China (Mangi). Het noordelijk deel van de tocht, de Gele Rivier overstekend en het Grote Kanaal volgend tot aan de Jangtsekiang, legde Marco Polo waarschijnlijk vaker af. Hij meldde dat hij Hangzhou verschillende keren had bezocht. Hangzhou was de voormalige hoofdstad van de Zuidelijke Song-dynastie, in 1276 door Koeblai veroverd. Het was met ongeveer 300.000 inwoners de grootste stad ter wereld in de dertiende eeuw. Geen enkele andere plaats krijgt zoveel aandacht in het boek als Hangzhou en het aangrenzende Westelijke Meer. Volgens Marco Polo zou de stad een omtrek van honderd mijl hebben en twaalfduizend stenen bruggen bevatten. Wikipedia

Yu Fei gaat niet alleen de geschiedenis in als een van de bekwaamste generaals uit de Chinese geschiedenis. Hij wordt ook beschouwd als de grondlegger van de Hsing I Chuan of Xing Yi Quan. Dit wordt beschouwd als een van de drie Chinese interne martiale tradities, naast Tai Chi Chuan en Ba Gua Zhang. Yu Fei zou uit verschillende bronnen de Hsing I Chuan hebben hebben ontwikkeld. Zoals dat in de geschiedenis vaak gebeurt worden aan vooraanstaande historische figuren en helden niet altijd terecht allerlei zaken toegeschreven. Het staat dan ook ter discussie of de Hsing I Chuan traditie wel met Yu Fei begint.

De overlevering van martiale tradities geschiedde in de regel zonder schriftelijke vastlegging. Kennis en ervaring werden alleen binnen clan of familie overgedragen, of bij uitzondering aan een vertrouweling die over een lange periode zich waardig had getoond de kennis te kunnen ontvangen. Technieken en inzichten op papier vastleggen, betekende met zekerheid het weglekken van vitale informatie. De overdracht geschiedde op praktische en lichamelijke wijze, en was gebaseerd op het inslijten van bewegingspatronen door herhaling. Een theoretische onderbouwing was in feite niet aan de orde - of misschien beter gezegd - de theorie was vervlochten in de lichamelijke praktijk.

Ook moeten we ons realiseren dat de kringen waar de verschillende martiale disciplines circuleerden in de regel ongeletterd waren. Alleen een kleine bovenlaag van de Chinese maatschappij was de taal machtig, en daar hoorde het gros van de militaire beroepsgroep niet bij. In de loop van de 19de eeuw werden in China de martiale disciplines als waardevol cultureel en erfgoed herkend. Artsen zagen de waarde ervan voor preventieve geneeskunde. Politieke filosofen en activisten zagen de potentie ervan voor opvoeding en het versterken van discipline. Voor het eerst werden de technieken en de geschiedenis van de vele martiale disciplines onderzocht en beschreven. Er bleven echter veel hiaten in de kennis van hun ontstaansgeschiedenis en de lijnen van overdracht. Legende en werkelijkheid zijn vaak niet goed van elkaar te scheiden.

Feit is dat een centrale trainingshouding binnen Hsing I Chuan, de san ti shi - de driehoeks houding, heel goed zijn oorsprong kan gehad hebben in het gebruik van stok en lans in Yu Fei’s infanterie. De ‘open’ san ti houding evolueerde in de loop van de eeuwen in de meer ‘gesloten’ chen bao zhuang (lees: tree time chi kung #3).

Laten we dus aannemen dat generaal Yu Fei inderdaad aan de basis stond van Hsing I Chuan. Voor vele eeuwen wordt er geen melding van gemaakt en lijkt het verloren te zijn gegaan. Tot rond de overgang van Ming naar Qing dynastie een zekere meester Ji Ji-Ke, ook wel Ji Long-Feng, een trainingshandleiding van Yu Fei vond en Hsing I Chuan zijn huidige vorm geeft. De stijl verspreidde zich en een van de houders van de traditie in de 19de eeuw was Guo Yun-Shen. Diens leerling was Wang Xiang-Zhai en bij hem begint de I Chuan traditie met zijn scala aan staande trainingshoudingen. Volgens deze overdrachtslijn is er dus een directe connectie tussen Yu Fei en de beoefening van staande chi kung.

Een andere traditie waarmee Yu Fei in verband wordt gebracht is de Ba Duan Jin, de Acht Brokaat serie. Hij zou deze serie oefeningen hebben ontworpen en ingezet voor de fysieke en mentale weerbaarheid van zijn soldaten. De exacte vorm waarin de Ba Duan Jin in de tijd van Yu Fei werd beoefend is niet bekend. Tussen het begin van de 12de eeuw en het heden heeft de Ba Duan Jin veel navolging gekend en is in talloze variaties geëvolueerd.

Wordt binnenkort vervolg …

Gedurende mijn carrière als chi kung instructeur werd ik met regelmaat gevraagd om een les-bijdrage te geven op een martial art festival, symposium of congres. Het einde van dergelijke evenementen werd vaak ingeruimd voor demonstraties, gegeven door de deelnemende leraren. Het was altijd leuk - en soms meer dan leuk - om de verschillende martiale kunsten gedemonstreerd te zien. Tai Chi Chuan vorm in diverse stijlen, Ba Gua, zwaardvorm, stokvorm, pushing hands, Hsing I Chuan en meer.

Hoewel mijn gastles op congressen en festivals meestal goed werd ontvangen door deelnemers en organisatie, bleef een verzoek voor een demonstratie in de regel uit. Wat is er nu eenmaal te zien aan iemand die een paar minuten stil staat? ‘Zhan zhuang’, staande chi kung, als kijkgebeuren behoort tot eenzelfde categorie als ‘gras zien groeien’ en ‘slakkenrace’. Voor de beoefenaar mag ‘zhan zhuang’ de ingang zijn voor diepgaand zelfonderzoek, het blijft een uiterst individuele ervaring, en het lijkt niet echt geschikt voor een demonstratie. Of toch?

Hier past verduidelijking.

‘Zhan zhuang’ 站樁, de cultivatie en beoefening van staande houdingen is als het gereed maken van het instrument, in dit geval het lichaam. Een belangrijk deel van de I Chuan trainingstijd wordt eraan besteed. Zoveel zelfs, dat ‘zhan zhuang’ en I Chuan al gauw met elkaar verwisseld worden.

Ik herinner me lang geleden een stuk gelezen te hebben waarin, Miles Davis werd gevraagd waar hij toch steeds weer die fantastische jonge muzikanten vandaan haalde. Velen zouden na met hem gespeeld en getourd te hebben, een prachtige carrière als solo muzikant of bandleider hebben: Dave Holland, Tony Williams, Joe Zawinul, Wayne Shorter, Herbie Hancock, John Scofield etc etc. Hij vertelde hoe hij keek op welke manier ze hun instrument vasthielden, hoe ze achter hun instrument zaten. Er hoefde blijkbaar geen noot te worden gespeeld en het was hem duidelijk hoe het zou klinken.

‘Zhan zhuang’ is als het produceren van slechts één toon.

Als ‘zhan zhuang’ instructeur werd ik me over de jaren bewust, dat cultivatie door middel van onbeweeglijke staande houdingen voor een bepaalde groep beoefenaars ideaal was. Voordat zij naar lessen kwamen, hadden ze al ervaring opgedaan met een of andere martiale traditie, met sport of met dans. Ze hadden al intuïtief begrepen dat de kwaliteit van bewegen is te vinden in hoe de structuur van het lichaam wordt herkend en gebruikt. In de lessen hoefde ik als instructeur voor hen de ‘zhan zhuang’ niet uit te venten, hun motivatie was intrinsiek. Een ander gedeelte van voornoemde groep bestond uit leerlingen met artistieke achtergrond: zangers, instrumentalisten, ontwerpers, schrijvers. Ook zij begrepen vrijwel direct dat er een wereld te winnen was met behulp van de stille houdingen.

Helaas, er waren ook velen die al na een korte periode afhaakte bij de lessen. Te saai, slakkenrace, sport voor zombies, staan tot je een ons weegt. En ik kon ze meestal geen ongelijk geven. Net zoals ik de organisatoren van de congressen en festivals geen ongelijk kon geven, als ze mij niet uitnodigden voor een afsluitende publiekelijke demonstratie.

Er zijn na de ‘zhan zhuang’ vijf stappen te nemen om tot een demonstratie te komen.

Na het leren hanteren van het instrument en het produceren van een rake toon of een rake klap, komt het hoofdstuk van het overgaan van de ene toon naar een andere. Zoals in een toonladder, bij een akkoorden sequentie of in een melodie. Daar zijn een oneindig aantal mogelijkheden voor, maar het advies nu is om simpel te beginnen en te pendelen tussen twee gekozen tonen.

Binnen de I Chuan wordt dit ‘shi li’ 試力 genoemd, letterlijk ‘het testen de kracht’, ‘het testen van de potentiële mogelijkheden’. ‘Shi li’ is het heen en weer gaan tussen twee tonen, tussen twee akkoorden, tussen een toon en een consonant, tussen een toon en een dissonant. De zich herhalende beweging, uiteindelijk in cirkelvorm, wordt langzaam uitgevoerd en daarmee uitvergroot.

Snel is simpel, probeer het eerst langzaam. Rek de beweging uit, door de tijd te vertragen. Vergroot de tijdbalk en de resolutie van de beweging zal hoger worden. Door steeds meer te investeren in de ‘shi li’ aanpak en het te integreren met de staande houdingen, zal die resolutie steeds een stukje groeien. Hiaten kunnen gevuld worden, zwaktes gerepareerd, misconcepties over het eigen lichaam recht gezet.

‘Shi li’ training ziet er uit of keer op keer de naald overslaat door een kras op een vinyl plaat. Het klinkt als minimal music. Langzame herhaling. Ik meen dat in de Tai Chi tradities dit fenomeen ‘reeling silk’ wordt genoemd. Wat mij betreft een aansprekende naam.

Alle mogelijke interne verbindingen tussen lichaamsonderdelen worden door ‘shi li’ stuk voor stuk aangestipt en bewust gemaakt. Terugkerend bij de ‘zhan zhuang’ beoefening worden al die herwonnen en versterkte verbindingen geactiveerd en bruikbaar gemaakt voor actie.

Het derde onderdeel van I Chuan is vergelijkbaar met ‘shi li’. Waar dat laatste zich richt op het bovenlichaam, kan de beoefenaar via ‘zhou bu’ 走步 de interne verbindingen in voeten, benen en het bekken terugvinden en testen. Via de ‘shi li’ worden de hogere en middenregisters ontwikkeld, met behulp van de ‘zhou bu’ het lagere toonbereik.

Alle kracht en beweging wordt volledig zichtbaar en manifest in het bovenlichaam, maar vindt zijn oorsprong in de benen. ‘Zhou bu’ is daarmee een cruciaal onderdeel van I Chuan. Het bestaat uit een beperkt aantal zich steeds herhalende stappen en stationair pompende bewegingen van de benen. Goed benenwerk is onopvallend en er wordt vaak aan voorbij gegaan, net als in muziek de baslijn. Maar als die ontbreekt, of pover van kwaliteit is, zal de muziek als een kaartenhuis in elkaar zakken.

Luister, en kijk, naar de baslijn in Bach’s Brandenburger Concert #6.

Of kijk en luister naar de bescheiden, maar geniale baslijnen van James Jamerson, bassist op nagenoeg alle gouden Motown muziek.

‘Shi li’ en ‘zhou bu’ worden uiterst langzaam uitgevoerd, de tijdslijn wordt uitgerekt, de resolutie van iedere beweging wordt daarmee zo hoog mogelijk gemaakt. De gemaakte actie kan dan optimaal ‘bekeken’ en ingevoeld worden. Hij wordt dan ’bewust bekwaam’. Daarna, met behulp van het gereedschap van het vierde segment van I Chuan wordt de actie verinnerlijkt, en verschuift naar het ‘onbewust bekwame’.

Onbewust, automatisch, je kunt het dromen. De bewuste, langzame beweging wordt samengebald tot in een flits. Zoals niezen of je vinger terugtrekken als je je dreigt te verbranden. Dit heet ‘fa li’ 发力 of ‘fa jing’, explosie kracht. De muziek die eerst misschien bedacht en gemaakt klonk, krijgt opeens schittering en spontaniteit. Je zou een hoge mate van concentratie verwachten, maar er is eerder sprake van het omgekeerde. Of anders geformuleerd: de concentratie is niet mentaal, maar wordt gedragen door het lichaam als geheel.

Daarna komen we bij het vijfde platform: het terrein van samenspel. Tot nu toe besliste jij wanneer de beweging te beginnen. Jij besliste over haar richting, snelheid en kracht. Maar nu is er een medespeler, die ongetwijfeld andere plannen en wnesen heeft. Dit leidt al snel tot botsing en conflict, maar wat zou er gebeuren als je luistert en volgt wat je medespeler in gang zet. ‘Tui shou’ 推手 brengt de beoefenaar van spreken naar luisteren, van initiëren naar volgen.

‘Tui shou’ kent verschillende vertalingen - pushing hands, sensing hands - en verschillende wijze van uitvoeren - single pushing hands, double pushing hands, moving pushing hands. De essentie ervan is om al het voorgaande - zhan zhuang, shi li, zhou bu en fal li - toe te passen in een levende omgeving.

Alleen muziek maken. Muziek maken met anderen.

Ik zag indertijd de Balinese gamelan group van I Made Jimat. De muzikanten en dansers kwamen uit één dorp, velen waren familie van elkaar. Ik sloot mijn ogen, en hoorde één persoon spelen.

Pat Metheny en Charlie Haden, beide een leven vol muziek achter de rug. Wie leidt en wie volgt, is in Beyond the Missouri Sky niet meer im frage.

En dan: alles is in de vingers, een goede techniek, muzikaliteit, ritme en handigheid - maar toch mist er nog iets. ‘Shi sheng’ 試聲 training ruimt de laatste reservering op, het helpt om de actie uit je tenen te laten komen. Binnen de I Chuan leert het hoe de stem te gebruiken, hoe de uitgaande energie te focussen, waar de kracht vandaan te laten komen. Dit laatste ingrediënt voegt een snufje overtuigingskracht toe.

Zoals zen-meester Dogen het verwoordde: handel alsof het de allereerste keer is, doe het met beginners geest. En tegelijk: doe alsof het de laatste mogelijkheid is, die je gegeven wordt. Alsof de duivel je op de hielen zit. Het lichaam, de adem en de geest als smelten samen als één. Geen liflafjes, geen tierelantijnen, maar compacte en oprechte en simpele actie.

En dan: waar het allemaal om begonnen was, de demonstratie. Dit zevende platform heet ‘jian wu’ 健舞, ‘martiale dans’, de ‘health dance’, het zevende platform. Het is de spontane toepassing van de vorige zes opdrachten, de vorige zes trainingsniveaus. De ‘jian wu’ als demonstratie kan niet geïmiteerd worden, er kan geen gouden standaard worden gevolgd, er is geen vastgestelde vorm. Zelfs de ‘jian wu’ van één en dezelfde beoefenaar is nooit twee keer eender.

Bekijk hieronder een magnifieke ‘jian wu’ demonstratie van een van de oude meesters, Cui Rui-Bin. Misschien kun je de ‘zhan zhuang’, de ‘shi li’ en ‘zhou bu’, de ‘fa jing’, de ‘tui shou’, en de ‘shi sheng’ erin herkennen.

Deze videoclip is afkomstig uit de documentaire Eat Your Enemy.

De camera volgt Jan Kallenbach (1943-2021), een gevierde naam in de (Kyukushin) karate wereld. Tijdens een verblijf in Japan komt hij in contact met Kenichi Sawai, de grondlegger van Taikiken.

Kenichi Sawai was in de oorlog als legerofficier in Beijing gestationeerd geweest en had daar van de faam van Wang Xiang-Zhai vernomen. Het verhaal gaat dat voor Sawai de enige wijze om in contact te komen met grootmeester Wang was om hem uit te dagen voor een open gevecht. Sawai, met een hoge graduering in Judo en Kendo, had geen kans en was zo onder de indruk dat hij tot het eind van de oorlog de I Chuan en zhan zhuang van grootmeester Wang via een van zijn topstudenten bestudeerde. Na terugkeer in Japan noemde Kenichi Sawai zijn stijl, die voor een belangrijk deel gefundeerd was op I Chuan, Taikiken.

Uiteindelijk raadt Kenichi Sawai Jan Kallenbach aan naar China te gaan om dichter bij de bron van Taikiken en I Chuan te komen. Wang Xiang-Zhai is dan al lang overleden, maar Jan komt in Beijing contact met Li Jian-Yu. Li is van professie kalligraaf en heeft directe onder Wang Xiang-Zhai getraind en gestudeerd. In de video traint Li single and double pushing hands met Jan, waar ze wonderwel in slagen ondanks het grote verschil in lichaamslengte.

Dan komt ook Wang Yu-Feng, de dochter van grootmeester Wang aan het woord. In het kort vertelt ze hoe moeilijk het was geweest om I Chuan door de turbulente tijden van na de Chinese revolutie te brengen. In 1999 ontmoette ik mevrouw Wang tijdens een studiereis met mijn oude sifu en een groep collega’s. Het was ons duidelijk dat mevrouw Wang lichamelijk niet ongeschonden door de roerige tijden was gekomen, maar tijdens een vitale Jian Wu demonstratie die ze gaf, was van enige handicap niets te bespeuren.

Daarna spreekt Cui Rui-Bin, een andere vooraanstaande directe leerling van Wang Xiang-Zhai, bevlogen over het fundament van I Chuan: Zhan Zhuang, de beoefening van stille houdingen.