De voorstelling is afgelopen en het theater loopt leeg. Het schiet niet erg op. Het publiek zat comfortabel verspreid door de hele zaal, maar nu staan ze als schapen in de rij te wachten om een voor een door de deur naar buiten te gaan. Een vernauwing leidt tot verstopping, een vertraging tot een file. Tenminste, zo gaat dat bij theaterbezoekers, schapen en auto’s.

Meer auto’s leidt tot meer files en dat vraagt om meer wegen, wat op zijn beurt weer uitnodigt tot meer auto’s. Dit zichzelf voedende fenomeen kan worden afgezwakt door, zodra er een file dreigt te ontstaan, dichter bij elkaar te gaan rijden, en niet zoals gebruikelijk is, te remmen en meer afstand te nemen. Auto’s uitgerust met rondom een dikke rubberen stootring zouden hiervoor een uitkomst bieden. Precies, zoals botsautootjes. Niemand zal dan angst hebben om te bumperkleven. Een vernauwing van de weg zal het verkeerslichaam in elkaar drukken, en de auto’s zullen hierdoor juist gaan versnellen.

Het verkeer als water: knijp je in het uiteinde van de waterslang, dan spuit het water er met meer kracht uit. Het verkeer als lucht: tuiten de lippen, dan hoor je een hogere toon.

Chi gedraagt zich als water en als lucht. Compressie doet het sneller stromen.

De overgangsgebieden tussen de drie fundamentele lichaamsholtes zijn bepalend voor de snelheid van circulatie. Ze functioneren als ventielen. Worden ze iets dichtgedraaid, dan verhoogt de snelheid. Verzamelt zich zo veel spanning in de tussengebieden, als het ware dat de ventielen worden dichtgedraaid, dan stopt de circulatie.

In de rechte gedeelten van een van de langere geleidingsbanen van chi, de zu yang ming-meridiaan, verloopt de circulatie met gemak. Te vergelijken met verkeer op een rechte weg, of water in een gekanaliseerde rivier.

Bochten creëren echter turbulentie, en mogelijk stagnatie. Echter, chi kruipt waar het niet gaan kan. Mieren staan nooit in de file.

Bestudeer het bochtige traject van de zu yang ming-geleidingsbaan ter hoogte van de sleutelbenen, in het overgangsgebied tussen de bovenste en de middelste holte. En doe hetzelfde voor dat aan de onderzijde van de ribbenkast, tussen de middelste en de onderste holte. Een derde scherpe buiging van de geleidingsbaan vind je aan de onderzijde van de onderste holte, ter hoogte van de liezen.

Je kunt meer over de bochten in de zones van de sleutelbenen en van de liezen lezen in Vier Poorten.

Wordt vervolgd …

dates: Mondays 9.10-10.30 CET, from 12 January till 20 April 2026 (except 16 February, 9, 16 March and 6 April)
fee: 11 lessons €150
location: Zoom Room
contact: treetime-chikung@mailbox.org

The lesson consists of a series of simple Taoist exercises with a deep effect in the link of body-energy-mind. Practice cultivates structural alignment, the perception of the internal universe and consciousness. They consist on a diverse set of preparation practices, the eight still postures (zhan zhuang) and stretches, the 'eight pieces of brocade' (ba duan jin).

Practise ‘gathering’ one's vital forces. And initiate movement with minimal effort or energy loss. One seed can inspire us in developing the skill of ‘storing energy’. Within a seed, life force is held together in an optimally compressed state. In fact, one seed contains the whole tree. We approach the skill of 'gathering' at several levels and always address and stabilise the physical. And gradually build attunement with more subtle layers, such as energy and mind.

zie ook de agenda

Stel je een regenworm voor, met slechts drie compartimenten. Draai het geheel 90 graden, denk er ledematen bij, en voilà, de energetische functionaliteit van een menselijk lichaam in een gereduceerde vorm. Drie fundamentele holtes worden van elkaar gescheiden en met elkaar verbonden door tussengebieden met een regulerende sluiswerking. De top van het geheel wordt gevormd door de fontanel, de bodem door het perineum.

Tussen de borst- en buikholte ligt het adem-diafragma, dat zorgt voor een dynamische fysieke interactie tussen beide. Het diafragma is een afsluitende spierplaat die door ritmische afwisseling van contractie en ontspanning hoofdverantwoordelijk is voor ademhaling. Tegelijk geeft het door zijn constante beweging een essentiële stimulans aan de werking van de buikorganen. Twee van de belangrijkste bloedbanen - aorta en vena cava - en de slokdarm passeren het diafragma.

Tussen de hoofd- en borstholte bevindt zich geen eenduidige, met het middenrif te vergelijken structuur. Wanneer we toch spreken van een ‘keel diafragma’ refereert dit aan de complexiteit van de slikfunctie: de bovenste slokdarmsfinxter, tong, het gehemelte en het strotklepje, evenals kaak en kaakspieren. Ook de structuren in deze regio die betrokken zijn bij de spraak, behoren bij dit diafragma.

De Chinese medische en martiale tradities onderkennen in elk van de drie holtes een functioneel centrum, dat ‘dan tian’, 丹田 wordt genoemd. Iets onder het midden van de buikholte ligt het ‘onderste dan tian’, xia dan tian, 下丹田. In het midden van de borstholte het ‘middelste dan tian’, zhong dan tian, 中丹田. En net boven het midden van de hoofdholte het ‘bovenste dan tian’, shang dan tian, 上丹田.

In het merendeel van chi kung tradities, in oosterse interne martiale kunsten, evenals in boeddhistische meditatietechnieken, speelt de onderste dan tian een cruciale rol. Beginners wordt aanbevolen om - in houding en beweging, bij succes en bij falen, tijdens training en gedurende het alledaagse - een groot deel van de aandacht in dat gebied te verankeren. Gevorderden wordt geadviseerd steeds weer terug te keren naar de instructie voor de beginners.

Het bekken-diafragma, waarvan het perineum het oppervlakkige gedeelte is, sluit de onderkant van de buikholte af. De bovenkant van de hoofdholte wordt gevormd door de fontanel, die bij pasgeboren baby’s nog open en zacht is.

De drie dan tian’s bevinden zich op de centrale as van het lichaam. Dit is de denkbeeldige lijn die de fontanel met het perineum verbindt, net voor de wervelkolom. Hij verbindt zeven, voor de chi kung-beoefening essentiële, punten. Van onder naar boven: het midden van het perineum, de onderste dan tian, het midden van het middenrif, de middelste dan tian, het midden van het ‘keel-diafragma’, de bovenste dan tian en het midden van de fontanel. De centrale as wordt in de traditionele Chinese geneeskunde chong mai, genoemd. Later in dit hoofdstuk zullen we daarop terugkomen.

Wordt vervolgd …

Verplaats je gedachten naar de oorsprong van het bestaan, naar het begin van het onvoorstelbare lange proces van evolutie. De allereerste levensvormen bestonden uit één cel, nog zonder een centrale kern. Eencelligen met een kern zouden pas na twee miljard jaar verschijnen. Een minuscuul klompje leven, omgeven door een flinterdun membraan, als afscheiding en raakvlak van buiten- en binnenwereld, en in het midden een nucleus, een kern.

Terwijl de westerse medische en biologische wetenschappen de materiële en biochemische eigenschappen van een cel onderzochten om zo het raadsel van het leven te belichten, richtte de oosterse empirische wetenschap zich op een fundamentele levensfunctie die in alle levende wezens te vinden is: pulsatie. Het is de ritmische afwisseling van spanning en ontspanning, van samentrekking en uitzetting, de opeenvolging van inademing en uitademing, het dynamische vermogen tot aanpassing aan de immer veranderende omgeving en omstandigheden. Pulsatie is te vinden in al hun lichaamsdelen, al hun organen, weefsels en cellen.

Het fundamentele fenomeen van pulsatie wordt gevat door het Chinese karakter chi, 氣. Zonder chi is de materie levenloos. Zonder materie kan chi zich niet manifesteren.

Chi is het centrale thema in de Chinese natuurwetenschappen, traditionele geneeskunde en martiale tradities. Het ontwikkelen van sensitiviteit voor chi is een vereiste voor iedere beoefenaar van voornoemde disciplines. Maar waar zich op te richten? Gevoeligheid ontwikkelen voor wat? Als student heeft deze wellicht de misvatting dat chi een buitengewone kwaliteit is, een mystieke eigenschap, die alleen met een bijzondere sensitiviteit kan worden waargenomen. De werkelijkheid is simpeler.

Wanneer een feest, een scholingstraject of een openbaarvervoersnetwerk voorbeeldig is georganiseerd, dan onttrekt dit zich grotendeels aan de waarneming van diegene die daar gebruik van maakt. Een goede organisatie lijkt vanzelfsprekend. Een goed functionerende lever of een gaaf gebit trekken geen aandacht en het is heel normaal zich in die gevallen nauwelijks bewust te zijn van hun bestaan en hun vlekkeloze werking. Pas als de chi blokkeert, pas als het niveau van chi laag is, en dit zich uit als pijn, vermoeidheid of ongemak, dan dringt het zich op aan het bewustzijn. Chi is derhalve geen mysterieuze hoedanigheid. Het is de achtergrondruis van welbevinden. Om chi waar te nemen moet vooral niet verder dan het alledaagse worden gekeken.

Van een eencellige naar een zeeanemoon is een evolutionaire reuzensprong. De complexiteit van een anemoon of een kwal is onvergelijkbaar vergeleken met de microscopische levenspioniers. Wat evenwel hetzelfde bleef, is het eenduidige ritme, de archaïsche pulsatie.

Naarmate eencellige micro-organismen evolueerden, werden ze groter. De beschikking over een gecentraliseerde organisatie was niet langer genoeg om de uitdagingen en gevaren van de omgeving te weerstaan. Het grote geheel werd opgesplitst in kleinere delen, ieder met een mate van autonomie.

Een groot land met één centrale hoofdstad kan, wanneer de omstandigheden daarom vragen, met gemak tot een samengebundelde actie komen. Voor een gedecentraliseerd land is dat geen vanzelfsprekendheid. Het kost nu eenmaal tijd en tact om alle neuzen dezelfde kant op te laten wijzen. Daarentegen leidt de lokale autonomie tot een hogere sensitiviteit en een fijner afgesteld aanpassingsvermogen.

Een regenworm laat een combinatie van beide zien. Zijn lichaam bestaat uit een veelheid aan vrijwel identieke segmenten, die elk rond een lokaal centrum pulseren. Een orkestratie zorgt voor een accordeon-beweging van het totaal, een ritmisch samenspel van alle delen.

De segmenten van de aardworm, of metameren, zijn van elkaar gescheiden door dunne tussenstukjes, de septa. Die scheidingen zorgen ervoor dat de segmenten afzonderlijk kunnen pulseren en vanuit daar tot een gezamenlijke peristaltische beweging kunnen komen.

De septa zijn wel doorlaatbaar voor lichaamsvloeistoffen, bloed, zenuwbanen en het lange darmstelsel. Dit laatste vertoont een grote gelijkenis met de uitwendige vorm van de regenworm. Pulsatie van het ene laat hem door zijn omgeving - tevens zijn voedsel - voortbewegen. Pulsatie van het andere stuwt diezelfde omgeving - of preciezer, het gedeelte dat hem dient als voedsel - door hem heen.

Twee in een. Een uiterlijke worm en daarin verstopt een innerlijke.

Aan de voorzijde van het lichaam van een aardworm bevindt zich een mond. Die leidt de kruipbeweging van het lichaam door de aarde, die hij doorploegd achterlaat. Diezelfde mond laat de aarde toe in zijn darmen, en die wordt via zijn anus, in het allerlaatste segment, verteerd achtergelaten.

wordt vervolgd …

Beste lezer,

Voor een aantal jaar hebben we veel tijd en energie in het vinden van een nieuw huis gestoken. Het oude huis in Amsterdam was te klein om daar nog langer te wonen, en voor mijn veranderde gezondheid was het beter om de stad achter te laten en een stek te vinden in meer landelijke, groene omgeving. We waren er steeds van bewust dat dit in deze tijd geen makkelijke klus is. Overbodig te zeggen dat het aanbod van huizen krap is en de stijging van de prijzen geen limiet lijkt te kennen. Desondanks adopteerden we het motto 'de aanhouder wint' en koesterden het vertrouwen in een succesvolle afloop.

Om een en ander meer vaart te geven na een periode vruchteloos zoeken, verkochten we het huis in Amsterdam en huurden we tijdelijk in Dalfsen. Dat leek de perfecte uitvalsbasis voor een verdere queeste in het oosten en noorden van het land. Maar ondanks alle moeite die we in het zoeken hebben gelegd, is het niet gelukt een nieuw huis te vinden dat we konden veroorloven. Het is een vreemde gewaarwording te realiseren dat we niet verder kunnen in Nederland.

In de laatste maanden hebben we stappen gezet om Nederland voor Portugal, het land van mijn partner Raquel, te verruilen. We vonden daar een stuk land met een eenvoudig huis, wat herbouwd gaat worden. Zoals het er nu uitziet verhuizen we er in het aankomende voorjaar naartoe, en gaan de uitdaging aan in Portugal een nieuw leven op te bouwen, met alles wat daarbij komt kijken.

Hoewel ik weinig zicht heb of de TREE TIME artikelen gelezen en gewaardeerd worden, heb ik er de afgelopen anderhalf jaar met veel plezier aan geschreven. De komende maanden probeer ik dat onverstoorbaar en met regelmaat te blijven doen. Ik hoop dat de komende bijdragen aan TREE TIME je interesse kunnen blijven wekken.

vriendelijke groet, Peter

Leave a comment

‘De week begint en eindigt met muziek.’ Op maandag en vrijdag verschijnt er onder Notes een muziek video. En midweeks een video of artikel over ‘denkers en doeners’. Dit materiaal komt uit wat ik over de jaren tegenkwam en verzamelde in de research voor lessen en trainingen, later in het ontwikkelen van een museum en nu in de voorbereiding van het schrijven van artikels.

Anders dan bij de publicatie van een nieuwe post krijg je van deze ‘muziek noten’ en ‘denkers en doeners notities’ geen automatische e-mail aankondiging. De Notes vind je op de TREE TIME homepage, als knop in de menubalk aan de bovenzijde van het scherm.

Gedurende mijn middelbareschooltijd ging de inhoud van de lessen die ons werden aangeboden, grotendeels langs me heen. Mijn leven stond in het teken van muziek. Op een goede dag had een vriendje een deuntje op zijn gitaar voorgespeeld, en ik was meteen verkocht. Ik kreeg een gitaar en vervoegde me wekelijks bij een in de buurt wonende leraar. En wat voor leraar was dat. Een doorgewinterde jazz man die me liefde bijbracht voor het spel van Django Reinhardt. En dat van Joe Pass en Wes Montgomery en de andere gitaarhelden. Terwijl mijn klasgenoten naar Abba en Pink Floyd luisterden, probeerde ik jazzy akkoorden en riffs me eigen te maken. Niet dat ik overmatig veel talent had, maar muziek vulde niettemin mijn tienerjaren.

In die jaren werd in Den Haag, mijn thuisstad, gepoogd de jazz uit het slop te trekken. Iedere zondag werd in een piepklein theater in de Haagse binnenstad een concert georganiseerd. Samen met mijn beste muziekvriend zorgde ik daar zo vaak als mogelijk bij te zijn. We kenden iemand in de organisatie, die ons steevast naar binnen matste en er voor zorgde dat we achterop het toneel in de coulissen konden zitten. Als jonge ventjes keken we tegen de rug van Billy Higgins aan en zagen zijn voeten de hihat en de bassdrum bespelen. We zagen en hoorden van dichtbij Dexter Gordon en Ack van Rooyen en gitaristen als Wim Overgauw en Joop Scholten. ‘Jazz in Pepijn’ zou mede aan de basis staan van North Sea Jazz, waar we de eerste paar edities ook naar binnen konden sneaken.

We vormden een band, die wisselende bezettingen kende, en terwijl klasgenoten weekendbaantjes hadden, vulden wij de tijd met repeteren en met regelmaat op zaterdagavonden in muziekcafé of club op te treden. Geen popmuziek voor ons, maar Miles Davis, Jaco Pastorius en Tony Williams.

Er groeide een nog diepere verbondenheid met muziek. Ik zal achttien zijn geweest, en participeerde in wekelijkse repetities van het gamelan orkest van de Indonesische ambassade. Mijn oren vonden weinig houvast en structuur in deze muziekcultuur, en juist daardoor het ongefilterd zijn werk doen en binnen komen. Toen ik wat later naar Amsterdam verhuisd was, sloot ik me nog voor een periode aan bij de gamelangroep van Ernst Heins. Het in de avond bespelen van de midden-Javaanse gamelan in een stil en schaars verlicht Tropeninstituut of Aziatische afdeling van het Rijksmuseum was een onvergetelijke ervaring.

Terwijl meerdere van mijn muziekvrienden, die het talent wel in overvloed hadden, hun weg vervolgden in de muziekwereld, haakte ik stap voor stap af. Na nogal wat omzwervingen vond ik mijn stiel. Ik studeerde shiatsu, Chinese en Japanse acupunctuur en bekwaamde me in martiale disciplines en chi kung. Ik was op een kruispunt linksaf geslagen, terwijl de muziek, als ik daar mee verder was gegaan, me op een pad naar rechts zou hebben gevoerd. Luisteren naar muziek bleef mijn beste dagelijkse gewoonte, evenals concerten bezoeken in het Amsterdamse Bimhuis en elders. Maar muziek en chi kung beoefening waren wel twee gescheiden werelden. Zo werkt dat nu eenmaal in een samenleving waar alle dingen een strikte definitie krijgen, omlijnd worden en zo hun verknooptheid verliezen. Desondanks vond ik in de chi kung wel degelijk ritme en klankkleur, melodie en samenspel. Zelfs meer dan ik ooit had kunnen ervaren tijdens mijn muziek jaren.

Dat alles leidde ertoe dat ik emplooi vond in een voorheen niet bestaand beroep, dat van chi kung instructeur. Het bracht me in contact met mensen met de meest uiteenlopende achtergronden en ik kon les geven in meerdere Europese landen. In de loop van de jaren ontving ik ook met regelmaat uitnodigingen voor onderricht binnen conservatoria en trokken mijn lessen veel zangers en instrumentalisten aan. De wereld van muziek en die van lichaamsbeheersing en zelfverdediging naderden elkaar zo weer gestaag.

De laatste jaren van mijn loopbaan als instructeur voerden me naar Duitsland. Ik werd gevraagd om clinics te geven binnen een organisatie waar veel medici en paramedici waren aangesloten. De initiator van deze organisatie, de in 1997 overleden Chinese arts Jiao Guo-Rui, had zijn stijl van aanpak 'yang shen gong' genoemd, een klassieke Chinese term, vertaald als 'het voeden van het leven'. Professor Jiao had nauw contact gehad met grootmeester Wang Xiang-Zhai. In de laatste jaren van diens leven was hij zijn lijfarts èn leerling geweest. Ik had op mijn beurt voor de vijfentwintig jaar de traditie en stijl van Wang Xiang-Zhai, de I Chuan, bestudeerd.

Zo bracht ik nu mijn chi kung ervaring naar de Duitse steden waar ik uitgenodigd werd, en liet me vrijuit door de liberale en vrijmakende gedachte van 'yang shen gong' beïnvloeden. 'Het voeden van het leven' beperkt zich allerminst door de beoefening van omlijnde Chinese oefeningen. Het omvat het goede gesprek, het dagelijkse ommetje, het voor anderen koken, een gedicht of verhaal schrijven, of lezen, en uiteraard ook het maken van of luisteren naar muziek.

Sinds de zondagen dat we achterop het toneel vol verwondering zaten te kijken en te luisteren naar Han Bennink en Rob Agerbeek zijn vijftig jaar gepasseerd. Zo lang heeft het geduurd voordat ik eindelijk besefte het scheiden van de dingen het leven er niet beter op maakt. Chi kung kan net zo min zonder muziek als muziek maken zonder lichaam.

Zo begon de week op maandag 30 juni met …

En eindigde de week op vrijdag 4 juli met …

Leave a comment

wanneer: vrijdagen 14.00-15.15 uur, 5 september t/m 19 december (behalve 24 oktober en 31 november) 2025
locatie: Zuidelijke Vechtdijk, Dalfsen
bijdrage €180 voor 14 lessen. Het maximaal aantal deelnemers is 6.
open les: Ja, dat is mogelijk op vrijdag 5 september. Bijdrage €15.
contact: treetime-chikung@mailbox.org

De wekelijkse chi kung lessen bestaan uit een evenwichtige combinatie van stille en dynamische oefeningen. Een combinatie van acht stille chi kung houdingen (zhan zhuang) en acht brokaat strekkingen (ba duan jin). Verschillende aspecten van lichaam en geest, beweging en leefwereld worden in de lessen met elkaar in verband gebracht.

Intussen stilte en beweging, stabiliteit en verandering, open en dicht, uitwendige en interne beweging er is ruimte. In de chi kung lessen wordt je meegenomen in simpele taoïstische oefeningen, die echter diepgang hebben. Als deelnemer belichaam je de natuurlijke processen. Je wordt aangemoedigd om wat je de tijdens de lessen leert, in je dagelijks leven te integreren. De lessen zijn toegankelijk voor deelnemers van alle niveaus.

zie ook de agenda

lees over TREE TIME

VERBORGEN TIJD. Hoe lang kun je nog rondlummelen voordat het boarden begint? Je kijkt rond. De grote ronde plafondklok is ingepakt in een witte zak. Niets op te zien. En verderop in de vertrekhal zijn ook de andere klokken omhult. Vreemd, juist op deze plaats, een van de grote vliegvelden van Europa, waar de hoogmis van de exacte tijdsplanning wordt opgevoerd. De komst van de trein in de late 19de eeuw noopte tot het gelijkzetten van de klokken in het hele land. Fabrieken en kantoren brachten de tijd verder in het gelid. Voorheen werd die beleefd door wederkerende seizoenen en het ritme van dag en nacht. Het werd licht, het werd donker en daar tussenin, ergens halverwege, stond de zon op zijn hoogste punt. Stap voor stap werd het 'ongeveer' vervangen door 'exact' en dat was hard nodig ook, want er landt hier op Schiphol iedere minuut een vliegtuig. Stipt.

29 juli 2025. Volgens de woordvoerder werden de eerste klokken al in 2012 afgedekt. 'Vanwege oplopende onderhoudskosten.' De woordvoerder kan niet zeggen over wat voor bedragen dat gaat. Wel dat het heel complex is om de klokken lopend te houden. ... Als een van de 87 klokken stilstaat, kun je niet even de batterij vervangen. ...’De klokken repareren kost geld. Ze vervangen ook', zegt de woordvoerder. Afgedekte klokken op een luchthaven, waar mensen toch graag willen weten hoe laat het is, hebben geen nut. Schiphol heeft nu dan ook besloten het grootste deel van de klokken definitief weg te halen. 'Op plekken waar tijd cruciaal is, denk aan overstapzones of gates, komen ze terug. Op andere plekken gaan ze weg. Afgedekte klokken dragen niets bij aan de kwaliteit en reiservaring die we passagiers willen bieden.' nu.nl

VERLOREN TIJD. Het vliegtuig brengt je deze keer naar Milaan Malpensa. MXP in vliegtuigtaal. Om het even waar je naar toe vliegt, iedere reis is - op de luchthaven-code na - volkomen uitwisselbaar. Het welkoms- en veiligheidspraatje, de drankjes en het eten, de krant of een kort ongemakkelijk slaapje. De resolutie van de ervaring van de reis tussen Amsterdam en Milaan is te verwaarlozen klein. Je stapte op Schiphol uit de realiteit, om er zo meteen in Malpensa weer in terug te keren. De reis per vliegtuig verloopt in de regel vlot, je wint er tijd mee. Of is de tijd tussen opstijgen en landen juist totaal verloren, een knip uit je leven?

‘Welkom, blijf u vooral nog even zitten en houdt uw riem nog vast’, het taxi muziekje, dan zo snel als het maar door de slurf, de lange gangen door, even naar de wc, handen wassen, parfum wolk uit de duty free, bagage band, douane - je kunt het allemaal dromen, je kunt het met je ogen dicht doorlopen. De tijd onder een kopieerapparaat, van één maakt die ergens veel van, de verveling. Dan de trein naar Milano Centrale, en als je geluk hebt, en dat heb je, meteen aansluiting naar Genova en La Spezia.

GEDROOMDE TIJD. Je dommelt, het was ook vroeg opstaan vanochtend. Het laagland van Lombardije, de brug over de Po, je aandacht flakkert. De onverbiddelijke opeenvolging van gebeurtenissen vervloeit met de cadans en de gerichtheid van de trein. Wagon volgt wagon, zoals het ene moment op het vorige. De pijlvormige tijd die als een naald de gebeurtenissen als kralen aan elkaar rijgt. Zonder naald en draad zou alles zich tegelijkertijd voltrekken. Heden, verleden, toekomst, daar en hier - alles zou in een keer gebeuren, of je een emmer leeg gooit.

Wellicht droom je nu, zoals indertijd Zhuang Zhi. Over een vlinder, die zonder enige haast rondfladdert, onbekommerd, terwijl ze weet dat haar leven na een paar weken al voorbij is. Of is het juist die vlinder, die droomt. Dat ze jou is, knikkebollend in een Italiaanse trein? Je opent je ogen. Dat moeten de heuvels van Ligurië zijn.

VERSTROOIDE TIJD. Na Genova ben je weer wat helderder in je hoofd. De trein volgt de kust, mistig zacht licht, pastel kleurige villa's, druivenstokken op de flanken. En dan, onaangekondigd, een staccato afwisseling van licht en donker. Een tunnel gevolgd door uitzicht op een wonderschoon Italiaans vissersdorpje, gevolgd door weer een tunnel, en nog een ander dorpje, nog mooier dan de eerste. Ik weet niet of je het weet, dit is iconisch Italië, de Cinque Terra, bovenaan iedere zichzelf respecterende bullet list. Hier moet je geweest zijn om de rust en het authentieke leven te ervaren. Gedurende de halve minuut - het interval tussen twee tunnels in - heb je goed zicht op een volgende dorpje en op de massa's toeristen in de nauwe straatjes en om de kleine haven. Op de paden die de Cinque Terra dorpjes met elkaar verbinden staan met regelmaat files. Van reizigers, van vacationers, van zoekers naar leegte. Er zijn tijdssloten om van het ene naar het andere dorpje te kunnen wandelen, en alles wat je zo graag spontaan had willen doen, moet lang van te voren gereserveerd worden. De etymologie van 'vakantie' moet toch echt woden gezocht worden in de notie van leegte. Leegte van zorgen en leegte van tijdsdruk. Maar goed, met deze dilemma's heb jij nu niets van doen.

GELEENDE TIJD. In La Spezia heb je een uurtje. Het is nu al laat in de middag en de boemel naar Aulla laat nog op zich wachten. Buiten het station vind je een klein parkje, het mag geen naam hebben, maar het is een parkje. En wat je mooi van past komt, er staat een vrij bankje. Het doffe ritme van vliegveld, vliegtuig, station en trein zit nog in je leden, en hoe fijn is het dan om eenvoudig wat te zitten en om je heen kijken. Je kent hier niemand, niemand kent jou, je hebt geen verplichting, en de trein om mee verder te reizen is er nog niet. Was het lang geleden dat je niets om handen had en er niet nerveus van werd? Was het lang geleden dat je vrijuit kon waarnemen? Daar links van je komt een oude man aangelopen, aangeschuifeld. Een vriendelijke oude baas, grijs, licht gebogen. Voor even bevrijd van de dwangmatige onrust om te doen, kun je voorbij de beperking van het ene moment zien. Je ziet de oude man van vandaag en je ziet het jonge ventje die hij gisteren nog was. Waarom zou je de ondeugende streken en dromen en de ander de wijsheid ontzeggen? Je ziet jong in oud en oud in jong.

VERSTREKEN TIJD. In Aulla, een klein onopvallend stadje in het dal van de Magra, wordt je opgepikt. Een vitale, pezige man, zon gebruind, staat buiten het station op je te wachten, leunend tegen een jeep, die duidelijk veel heeft meegemaakt. Hij stelt zich aan je voor, nee, hij is geen Italiaan, maar eigenlijk ook toch wel. Oorspronkelijk uit Zwitserland, hij woont hier het grootste deel van zijn leven. Jullie gaan op weg en die weg verlaat het slaperige stadje, de heuvels in. Je chauffeur lijkt de route te kunnen dromen en bezuinigt niet op snelheid. Er zit niets anders op dan te vertrouwen op zijn stuurmanskunst.

Als je van opzij naar zijn handen, die losjes het stuur omvatten, kijkt, is het duidelijk dat deze werk hebben verzet. En als je ogen naar beneden dwalen, zie je dat hij auto rijdt zonder schoenen aan. Wanneer hij je zoekende ogen opmerkt, lacht hij. ‘Laatst werd ik aangehouden, routinecontrole, door de carabinieri. Dat hadden ze geloof ik nog niet meegemaakt, een chauffeur met blote voeten. Dat is niet toegestaan, signore, alstublieft, schoenen aan achter het stuur. Dat heb ik toen maar gedaan, maar je rijdt gewoon veel beter zonder, je hebt veel meer gevoel met de auto.’

Ondertussen rijden jullie door beboste heuvels, hier en daar een dorpje, groepje pratende mensen, een rivier, een brug, bomen, overal bomen. ‘Ja’, zegt hij, ‘vroeger, langer geleden was deze streek veel meer bewoond. Zoals op zoveel plekken op de wereld zijn de families naar de stad getrokken. In het dorp waar wij wonen, is het 's winters stil, dan wonen we er maar met weinig. Ja, in de zomer, dan komen ze, uit de stad, naar het familiehuis. Ferragosto, de vakantie. En zodra die afgelopen is weer terug naar de stad. Hun hart ligt hier, maar ja, hier is niets te verdienen.’

De jeep draait een bocht uit, het nauwe dal verbreedt zich en een weids uitzicht dient zich aan. In de verte verheffen steile hellingen zich uit de groene heuvels. De pieken kleuren zacht rood door het licht van de vroege avond. ‘Dat zijn de pieken van de Apuani, zegt hij, je kunt het van hieruit niet zien, maar aan de andere zijde, net onder de top, zijn de marmergroeven. Michelangelo haalde daar het witte marmer, voor zijn David, e meer. In een rechte lijn is het niet ver, Carrara, Massa, daar wordt goud geld verdient. Dat marmer gaat de wereld over. Dit hier is een andere wereld, de bergen zitten ertussen. Dit land heet de Lunigiana, het land van de maan. Het was altijd een vergeten stuk van het rijke Toscana, en dat is het eigenlijk nog steeds. Kijk daar, en hij wijst vooruit, naar een beboste helling, daar waren niet lang geleden terrassen, gerst en groente, fruitbomen. De Lunigiana liep de vorige eeuw leeg en de akkers en de dorpen ontvolkten.’

We rijden een tijd verder zonder te praten. De weg wordt smaller en nog bochtiger. De avondzon komt niet meer over de heuvels. Het groen wordt donkergroen. ‘Kijk’, zeg hij, een breed gebaar makend van links naar rechts. ‘Kastanjes, allemaal kastanjes. De hele streek is bedekt met kastanjebos, lang geleden aangeplant. Het was vroeger voor de mensen hier een belangrijke stuk van het leven. In het najaar werden de kastanjes verzameld, en gedroogd. Kastanjemeel, kastanjebrood, kastanje koekjes. Ja, het wordt nog steeds wel gedaan, maar niet op de schaal van toen. Wat had je toen? Wilde zwijnen, kastanjes en porcini. Veel van de kastanje percelen werden aan hun lot overgelaten, die verwilderden. Je zult het morgen wel zien.’

Het is gaan schemeren. De kronkelige weg en je lege maag vormen geen goede combinatie. Dan zegt je chauffeur, daar is het, dat is Casola. Je ziet een middeleeuws dorpje, als tegen een helling geplakt. En daar ligt Il Convento.

De jeep slaat rechtsaf een stoffig pad in, dat na korte tijd wordt doorkruist door een riviertje. De chauffeur twijfelt niet en stuurt de jeep het opspattende water door. Een scherpe draai en dan stijl omhoog en dan stoppen we voor het oude klooster. Hij schakelt de motor uit, we openen de portieren, stappen uit, de motor zoemt en tikt na. Het is stil.

VERDRAAIDE TIJD. Door de geschiedenis heen, in alle culturen namen bomen een speciale plek in en dat is vandaag de dag niet anders. Ja, ja, je bedoelt zeker in de vorm van timmerhout en kerstboomplantages? Ierland en Portugal waren bedekt met eikenbos, heel Europa was ooit een groot woud, en kijk nu eens. En maar petities ondertekenen om de wouden in de Amazone en op Borneo te redden, terwijl hier het continent al lang geleden van zijn bomen werd ontdaan. Natuurlijk, er zijn hier bossen, zolang de bomen maar mooi in rijen naast elkaar staan en snel recht timmerhout leveren.

Onze cultuur spiegelt zich aan de jeugd. Frisse wangen, strak lichaam, jeugdige aantrekkelijkheid. Al wat mogelijk wordt gedaan om rimpels te vermijden en het lichaam vooral zo onaangedaan mogelijk te conserveren. Stel je voor hoe het zou zijn: op alle billboards, in alle tv reclame, oude gerimpelde gezichten en lichamen om de producten aan te prijzen. Het zou zo maar kunnen, in een verre toekomst, de oude mens met zijn verweerde lichaam als na te streven ideaal.

Bij het beschouwen van bomen is dat de normale gang van zaken. Een oeroude linde, een zeldzaam oud exemplaar, een hekje er omheen, een plakkaat met daarop zijn wederwaardigheden. Dat is een bezienswaardigheid. In hoe we naar bomen kijken, is ouderdom, verwering, verwrongenheid de maat der dingen. Zeg nou zelf, je zou toch niet al de moeite doen, een lange omweg maken om een jeugdige spil te gaan bekijken, recht van leden, met een zachte gave huid, en doorschijnende blaadjes.

Hoe je zo oud wordt als die linde? In ieder geval niet door al te veel op te vallen, of te proberen nuttig te zijn.

Timmerman Shi ging naar Qi. Bij Quyu gekomen zag hij een eik als heilige boom van het altaar van de Aarde. Hij was zo groot dat duizenden runderen eronder konden schuilen. Zijn omvang was wel honderd el. Hij was zo hoog als een berg. Pas op tien vadem hoogte kwamen de eerste takken. Er waren meer dan tien zijtakken, die zo dik waren dat men er boten van kon maken.

Het stond er zo vol met kijkers dat het was alsof er markt gehouden werd. Maar de timmerman keek niet op of om, en vervolgde zijn weg zonder te stoppen. Zijn leerling echter stond stil en, nadat hij zich er vol aan had gekeken, holde hij de meester achterna, en zei: ‘Meester: sinds ik bijl en beitel heb opgenomen om u te volgen, heb ik nog nooit zulk prachtig materiaal gezien. Maar u keurt het geen blik waardig en loopt door zonder ook maar één keer te stoppen. Waarom is dat?’

‘Hou op! Praat me er niet van! Dat is overtollig hout. Maak er een boot van en hij zinkt. Een doodskist? Hij verrot meteen. Een gebruiksvoorwerp? Het egaat dadelijk kapot. Een deur? Die blijft nat van de hars. Een steunpilaar? Daar komen insecten in. Dit is hout dat nergens toe dient, dat nergens voor kan worden aangewend, en om die reden heeft die boom zo oud kunnen worden.’

Toen de meestertimmerman thuis was gekomen, verscheen de heilige eikenboom aan hem in een droom, en sprak: ‘Waar dacht je mij wel mee te vergelijken? Wilde je zeggen dat ik ‘overtollig hout’ was? Appelen, peren, mandarijnen, pomelo’s en de vruchten van andere bomen: ze worden afgerukt zodra ze rijp zijn. Daardoor worden die bomen gekwetst, hun grote takken afgebroken en hun twijgjes vernield. Dat is je hele leven narigheid ondervinden vanwege je bekwaamheden. Om die reden kan ook geen van hen zijn door de hemel bestemde levensloop volbrengen, maar sterven ze allemaal voortijdig wanneer ze pas op de helft zijn. Ze zijn het zelf die zich deze algemeen gangbare geweldplegingen op de hals halen, en met andere wezens is het ook zo gesteld. Daarom ben ik al lang geleden gaan proberen om volstrekt nutteloos te worden. Vaak kwam ik er dichtbij, en nu heb ik het bereikt. Dat is voor mij van het grootste nut. Als ik ooit enige nuttigheid gehad zou hebben, zou ik dan zo groot hebben kunnen worden? Laten we daarbij ook nog bedenken dat we allebei maar schepsels zijn. Hoe kunnen schepsels elkaar beoordelen? Hoe kan een overtollig mens zoals jij, die bovendien weldra gaat sterven, weten wat een overtollige boom is.’

De meestertimmerman werd wakker en vertelde over zijn droom. Zijn leerling zei: ‘Als het zijn doel is om nutteloos te zijn, hoe komt het dan dat hij een aardgod geworden is?’

‘Stil! Hou je mond! Dat is ook maar een soort toevlucht van hem, omdat anders zij die hem niet begrijpen kwaad van hem zouden spreken. Als hij geen aardgod was, zou hij misschien toch niet aan de bijl ontkomen! En laten we bedenken dat de manier waarop hij zichzelf beschermt anders is dan die algemeen gangbaar is. Hem met gewone normen beoordelen, sla je dan de plank niet al te ver mis?
Zhuang Zi - vertaling van Kristofer Schipper

TIJDSLIJN. Je wordt al heel vroeg wakker. Alles in dit klooster ademt geschiedenis. De robuuste stenen muren, de ruïne van wat eens een kapel was, het plaveisel van het voorhof. Je weet het niet, dus fluister ik het in je oor: dit was ooit een pleisterplaats was voor pelgrims op de weg naar Rome. Zeker, alle wegen leiden daar naar toe, en hoe dichter je bij de eeuwige stad komt, hoe meer al die wegen zijn samengekomen, als aderen in de hoofdnerf van een blad.

ONBEPAALDE TIJD. Vanochtend bij het ontbijt ontmoette je de vrouw van de jeep chauffeur van gisteren. Deze laatste bleek trouwens de eigenaar te zijn van het oude klooster. Aangetroffen als een bouwval en herbouwd tot wat het nu is. Ah, daar valt het kwartje - die werkhanden, die had je tijdens de rit al opgemerkt. En deze vrouw is dus de ook de eigenaar. Haar blik is intens, haar voorkomen aards. ‘Ik ben ook niet hier geboren’, vertelde ze, maar onderhand hoor ik hier. Ik belande destijds in Italië, bij toeval, in Pontremoli, als iid van een theatergroep. Ken je Pontremoli? Het is niet ver hier vandaan, ook in de Lunigiana. In het kasteel worden de steles tentoongesteld. Vreemde, intrigerende beelden uit de prehistorie, allemaal hier in de buurt opgegraven. Zo lang wordt de Lunigiana al bewoond.

We besloten hier te blijven, en reden zonder omlijnd plan de Lunigiana door, op zoek naar een plek om ons te settelen. Als bij toeval vonden we de Convento. Half in ruïne en compleet overgroeid. We maakten een wandeling in de omgeving, kwamen in het oude kastanjebos en dat maakte het duidelijk. Dit was zonder twijfel de juiste plek om te blijven.’

‘Om in het oude kastanjebos te komen, moet je ook weten waar je te vervoegen, waar binnen te treden. Vroeger, ja vroeger, toen de streek hier bevolkt was, liepen er talloze paadjes door de bossen, over de heuvels, van dorp naar dorp. Paadjes waar in het najaar de porcini plukkers gebruik van maakten, en de kastanjeverzamelaars. Wanneer je nu zomaar op een willekeurige plek langs de weg het bos in loopt, kom je al gauw van een koude kermis terug. Bramen, prikkelplanten, taaie struiken, er is geen doorkomen aan. Ga er vooral kijken. Ik kan zelf niet met je mee vandaag, maar mijn kinderen zijn hier en kunnen je de weg wijzen.’

Zoals Harry Potter zich op King's Cross, perron negen driekwart, diende te vervoegen en daar op nogal vreemde wijze een muur moest slechten, om naar Zweinstein te kunnen reizen, zo bevindt zich de entree naar het oude bos ook op een onverwachte plek.

VERGETEN TIJD. In de stenen muur die het klooster omringd vind je de deur, verveloos en onopvallend. De twee jonge mensen staan je daar al op je te wachten. De deur opent met wat gekraak en gepiep en jullie staan op een smal bospad. Dat pad volgt de buitenzijde van het klooster en duikt dan het dichte gebladerte van het bos in. Wanneer je je na een tijdje lopen omdraait, zie je in de verte het verstilde dorp. De geluiden van de wereld - een motorzaag, geklop van een hamer, een roepend kind - vervagen en worden geabsorbeerd door de stilte.

Bij een splitsing van het pad - je zou er zo aan voorbij zijn gelopen - zegt de jonge man: rechtdoor gaat het verder naar het convent van Codiponte, we gaan hier naar rechts. Vlakbij de splitsing staat een enorme kastanje, met een holle basis , waaruit een groot aantal stammen zijn gegroeid. Je blijft staan, verbeeld je het? Als je door je wimpers heen kijkt, lijkt het een bosgeest, met een verwarde bos haar, een wilde baard en opengesperde mond, een stille schreeuw. Een ent uit de Lord of the Rings, Boombaard? Is dit de wachter bij entree van het oude bos? Nee, je verbeeld je het. Toch dorst je geen foto te maken van deze bizarre verschijning. De twee jongen mensen waren doorgelopen en je loopt nu wat sneller om ze bij te halen. Ze hebben zeker niets gemerkt van je ingebeelde ontmoeting met de oude boom.

Nog een paar minuten lopen jullie verder. Het gesprek is verstild. Ik weet het, de atmosfeer van plek waar jullie halt houden, laat zich moeilijk beschrijven, dus dat probeer ik dan ook maar niet. Jullie gaan gedrieën met de rug tegen de stam van een van de woudmeesters zitten. De zon kan nauwelijks door het dikke bladerdek heen kan dringen, het licht is zacht en groen. Deze tijd is de tijd van de bomen. Hoe lang jullie er gezeten hebben?

Op de terugweg, wanneer jullie de wachter passeren, geef je een verborgen knikje met je hoofd, als teken van respect, Je weet per slot van rekening maar nooit. Maar de jonge vrouw zag je heimelijke geste, jullie blikken kruisen elkaar. Ze glimlacht en knipoogt. Zou ze de wachter ook kennen?

Wanneer jullie Il Convento weer naderen, pakken jullie het gesprek weer op, op hetzelfde punt waar het op de heenweg was verstomd.

VERVLOGEN TIJD. Nu ik je reis heb naverteld, of je hebt geïnspireerd om die binnenkort te maken, kunnen we verder praten. Ik ken de weg die begint bij Aulla goed. Ik herinner de honderd bochten tot aan het kleine middeleeuwse dorp. En de eerste overnachting in Il Convento. Dat was 1999. De daarop volgende ochtend maakten we een wandeling en - was het toeval, was het de tover van de verveloze houten deur - we vonden het oude bos. We zaten geleund tegen een bejaarde kastanje, in stilte, was het een uur, was het langer? Het was duidelijk, dit was de juiste plek om een jaarlijkse chi kung zomerschool te organiseren. In 2000 de eerste en in de jaren erna zouden er nog een vijftiental volgen.

TREE TIME. Deelnemers kwamen uit alle richtingen: IJsland, Zweden, Finland, Denemarken, Engeland, Duitsland, Nederland, Belgie, Frankrijk, Polen, Spanje, Portugal, Oostenrijk, Zwitserland, Amerika, Italië en natuurlijk Nederland. Minstens één maal tijdens iedere zomerschool, in de namiddag, zodra de warmte van de Italiaanse zomer wat tot bedaren was gekomen, verzamelden we bij de houten deur in de buitenmuur van het klooster. Piepend open, iedereen er doorheen, piepend weer dicht. Vrolijk keuvelend volgden we dan hetzelfde smalle pad waarop jij, met Shirin en Aaron, de twee jonge mensen, hebt gelopen. Ter hoogte van de splitsing en de wachter had het onbezorgde gepraat steevast zijn volume verloren en als we uiteindelijk het oudste stuk van het kastanjebos bereikten, was dat helemaal stil gevallen. Niet omdat dat zo afgesproken was - we werden waarschijnlijk opgenomen in de tijdschaal die bomen eigen is. Praten wordt dan moeizamer, eigenlijk overbodig. Tree time, precies, dat is de goede benaming.

De chi kung beoefening in het oude kastanjebos bestond er voor sommigen uit eenvoudig te zitten, met de rug tegen een boom. Anderen gingen voor een moment op de zachte grond liggen en vielen in een diepe slaap. En er waren er natuurlijk ook bij die de chi kung in een meer herkenbare vorm beoefenden. Maar allen ervoeren een vanzelfsprekendheid, een moeiteloosheid. Alsof het regent en je geen moeite hoeft te doen om nat te worden. Aanwezig zijn is dan voldoende.

TIJDLOOS. De ouders van Shirin en Aaron, Martina Weber en Marcel Müller, die de Convento over de jaren heen in een onverstoorbaar ritme hadden herbouwd, zorgden jaar na jaar voor warme gastvrijheid. Zij boden de perfecte voorwaardes voor intense chi kung studie. De eerste maal dat ik hen bezocht waren hun kinderen klein. Nu zijn die volwassen en de initiators van een terugkerend zomerfestival in en rond Il Convento.

Leave a comment

lees over TREE TIME

Een van de befaamde meesters van de I Chuan 意拳 / Da Cheng Chuan 大成拳 traditie is Guo Gui-Zhi, afkomstig uit Datong, Shanxi, in het noorden van China.

Guo Gui-Zhi begon zijn martiale training al op jonge leeftijd en bleek al snel talentvol. Door een ernstige medische conditie kwam hij in contact met professor Yu Yong-Nian, die hem instrueerde in de beoefening van ‘zhan zhuang chi kung’, het fundament van I Chuan. De ‘zhan zhuang’ had zich niet alleen bewezen als sleutel tot martiale applicatie, maar kon ook therapeutisch ingezet worden. Professor Yu had een belangrijke rol gehad in de introductie ervan binnen ziekenhuizen in de naoorlogse jaren. De ‘zhan zhuang’ beoefening van Guo Gui-Zhi resulteerde in een spoedig herstel, wat hem motiveerde om te blijven trainen onder professor Yu. Deze bracht hem in contact met zijn eigen leraar, de I Chuan grondlegger Wang Xiang-Zhai. Na diens overlijden trainde Guo verder onder een andere top-student van Wang Xiang-Zhai, Yao Zong-Xun.

De school van meester Guo Guxi-Zhi is gevestigd in Datong. Daarnaast trok hij vele buitenlandse studenten aan en werd meerdere malen uitgenodigd voor trainingen in Europa en Canada.

Leave a comment

lees over TREE TIME

Terwijl je dit leest is er geen horizon. De letter waar je oog nu op valt, zie je superscherp, maar iets naar links, of iets naar rechts, naar de randen van het scherm, vervaagt de wereld al. En nog iets verder weg van de letter waar je ogen nu ingespannen naar turen, daar lijkt alles zelfs verdwenen. De ruimte links en rechts van je, de ruimte achter je rug, en die boven en onder je - in de richting van plafond en vloer - je verliest ze al lezend uit het oog. De concentratie die nodig is om de letters met je ogen te vangen, reduceert je driedimensionale omgeving tot een kleine stip. Het ruimtelijk bewustzijn samengetrokken in een punt, zoals die aan het einde van deze zin.

Met het grootste gemak, en vaak ook met het grootste plezier, verlies je je, al lezend, in deze stip. Als een magneet trekt het de ogen naar zich toe, alle aandacht opeisend. De fysieke ruimtes achter je en die aan je weerzijden komen braak te liggen. Nadir en zenit? Het ruimtelijk bewustzijn wordt afgeschaald, zolang je maar blijft turen naar de letters.

Op zo'n manier het contact met de omgeving kwijtraken, was in het wilde leven van onze voorouders een doodvonnis. Lezen in het vrije veld, met al het rondsluipend gevaar, was net zoals de liefde bedrijven en dronken worden zonder de bescherming van vier muren, een riskante bezigheid.

Breek even los van het lezen en de letters. Kijk uit het raam, of maak bij wijze van pauze een korte wandeling. Met je ogen bevrijd, ontvouwt zich de kleine gele zone tot een landschap. Alsof toneelgordijnen terzijde worden getrokken. Het zicht is weliswaar niet zo scherp als bij het lezen van letter en punt, maar het zicht is breed. Het loopt vanuit je ooghoeken door tot schuin achter je.

En de ruimte helemaal achter je rug? Om daar te kijken, moet je je omdraaien. Een haas, een duif of een schaap hoeft dat niet te doen. Met ogen aan de zijkant van de kop hebben ze een panorama visie. Zonder hun kop te hoeven draaien zijn ze voorbereid op gevaar vanuit iedere richting.

De ogen van rovers liggen voorin hun kop en hun blik is scherp, van grote afstand zien ze een prooi. Jagen of gejaagd worden - een panorama visie of een scherpe priemende blik. Die twee eigenschappen lijken de rolverdeling in de natuur te karakteriseren. Er zijn rovers met beide visuele kwaliteiten, scherp en breed, maar een rover met zijwaartse schaapachtige ogen is nog niet gezien.

En de mens? Vertelt zijn visie het verhaal van een jager of een gejaagde?

Het jachtinstinct en de moorddadige blik kunnen echter door een irritante vlieg gereactiveerd worden.

Maar een opponent met een 360° visie is niet eenvoudig te verschalken.

Een krijgskunst waarbij je slechts met één opponent van doen hebt, die recht voor je staat, en die ook nog eens handelt volgens de voorgeschreven regels, is geen krijgskunst, dat is een sport. Rug en flanken, alle richtingen behalve die waar de ogen op gericht zijn, kunnen onbeschermd blijven.

Een krijgskunde die het dagelijkse leven reflecteert, en die de beoefenaar voorbereid zijn alertheid te spreiden over zes richtingen, vraagt om zachte ogen.

‘Soft Eyes’ is een concept dat in veel sporten wordt gebruikt om de atleet te ontspannen en zijn perifere zicht te vergroten. Sally Swift, de grondlegster van Centered Riding, raadde ruiters aan hun gezichtsscherpte te ontspannen en meer aandacht te besteden aan de tactiele interactie tussen paard en ruiter. wikipedia

EEN
Ga naar een rustige plaats waar je een vrij zicht hebt. Sta op rechtop, je armen langs je lichaam, of je handen boven op elkaar op je buik. Stel je voor dat je op een heldere dag bovenop een duin staat. Voor je zie een schip op de horizon. Wees je bewust van de vrije ruimte voor je. Dat is de eerste van de zes richtingen

TWEE EN DRIE
Verzacht je je blik nog meer, dan zal de horizon zich voor je verbreden. Recht voor je ligt nog steeds het schip - vanuit je ooghoeken zie je rechts en links het strand en de duinenrij. Zonder je hoofd te draaien kun je 180° van de horizon zien. Wees je bewust van de ruimte vóór je, links van je en rechts van je: dat zijn drie van de zes richtingen.

VIER
Als je je omdraait, zou je zien dat de horizon achter je doorloopt. Maar probeer nu, zonder je lichaam, je hoofd of je ogen te draaien, de ruimte achter je gewaar te zijn. Je lichaam is het centrum van de windroos. Wanneer je richting het westen staat, zien je ogen de halve cirkel van de horizon, van het noorden naar het zuiden. De horizon sluit achter je rug, in het oosten. De aarde is rond, de horizon is rond, je ruimtelijk bewustzijn is rond.

VIJF
Stel je een kleine wolk direct boven je hoofd voor. Deze vijfde richting. het zenit, maakt van de je omringende horizon een koepel. Je staat exact in het midden van de koepel, recht onder zijn hoogste punt.

Je omgeving als een enorme circustent. Een met pratende mensen gevuld grand-cafe - sluit je ogen en het geroezemoes van de stemmen overkoepelt je. Een ruimte als de Duomo in Florence, waar je exact in het midden van de mozaïekvloer gaat staan, onder het hoogste deel van de koepel. Het geluid van de voetstappen en het zacht gepraat van de bezoekers zullen de vijf richtingen voor je uittekenen.

Vijf richtingen binnen je blikveld, wanneer overkwam je dat voor het laatst? Met harde ogen gaat je dat niet lukken. Met zachtheid kun je het hele gewelf waarnemen - vier windstreken en het zenit tegelijk.

Het is geen wonder dat in een bijziende wereld, een wereld waar de horizon achter stenen muren is weg gemetseld, woorden als 'uitspansel' en 'zwerk' in onbruik zijn geraakt. Wanneer hebben we het nog over 'firmament' en 'hemelgewelf'? Werd in de zestiger jaren op muren gekalkt dat onder het plaveisel het strand lag, nu is de tijd aangebroken te realiseren dat de weidsheid en de horizon natuurlijk niet verdwenen zijn. Je hoeft alleen maar door muren en dak te leren kijken.

ZES
Laat tot slot je aandacht naar de grond waarop gaan, de vloer waarop je staat. De ruimte onder je lichaam, houdt niet op bij het oppervlak van de vloer. Als het zenit de vijfde richting was, is het nadir de zesde.

Stel je aan de voorzijde van je lichaam een ruimte van twee meter voor. Doe hetzelfde aan de linkerzijde en aan je rechterzijde. Vervolgens achter je lichaam een ruimte van twee meter. Dan boven je hoofd, in de richting van de koepel, het zenit, twee meter. En tenslotte een ruimte van twee meter onder je voeten, de grond in, in de richting van het nadir.

Je ruimtelijk bewustzijn neemt de vorm aan van een perfecte ballon. Ieder van de zes richtingen die de ballon definiëren zijn gelijkwaardig. De grootte van de ballon is naar keus. Staande onder de grote kerkkoepel bedraagt de ruimte in iedere richting misschien dertig meter, staande op de duintop wel honderd, of strekt zich uit tot aan de horizon. In alle gevallen is je lichaam het midden van de ballon. Of specifieker: het exacte centrum van de zes richtingen is je buik, de onderste dan tian, xia dan tian, 下丹田. Het ruimtelijk bewustzijn via zes richtingen, de praktijk van zachte ogen en het vinden en consolideren van het lichaamscentrum zijn hiermee aan elkaar verbonden.

Wordt vervolgd …

lees over TREE TIME

Dit is een vervolg op:

Het ‘openen en sluiten van de kua’ is een centraal chi kung thema. Daar het zich in het binnenste van het lichaam afspeelt en daarom niet altijd goed te herkennen, is het zinnig het uit te vergroten en zichtbaar te maken als een grote externe beweging.

Voor een indrukwekkende demonstratie van het ‘open en sluiten van de kua’: de kikker.

De krachtsexplosie in de achterpoten opent de ’kua’ en de kracht passeert evenmatig de linker- en de rechterzijde ervan.

Read more

Dit is een vervolg op:

… Ik keer nog vaak terug naar China, maar als reiziger blijf ik nog meer als voorheen een buitenstaander. Op een voorlopig laatste reis onderbreek ik de verplichtingen en besteed een paar dagen in de Taoïstische Bai Yun Guan, de Tempel van de Witte Wolk, gelegen in een verre buitenwijk van Beijing. In een stille tuin achterin het complex staat een stele, een staande steen, met een ingegraveerde tekening en tekst. Het is de Nei Jing Tu, de ‘Afbeelding van het Innerlijk Landschap’. Ik had al vaak reproducties van de afdruk van de stele gezien, maar nu, in de stille enclave van de kloostertuin, zie ik in de wonderlijke afbeelding de essentie van een hele cultuur. Eenvoudig in presentatie, lichtvoetig en humorvol, diep en fundamenteel in betekenis. Het verbeeldt de wederzijdse spiegeling van buiten- en binnenwereld…
Een Innerlijk Landschap - hoofdstuk 37. Familie #3

Ter kennismaking schudden we elkaar de hand. Hoe lang we elkaar ook vasthouden: jij blijft jij en ik blijf ik. Onze huid is als grens onverbiddelijk. Via de handpalmen en de vingertoppen lijken we niet veel verder te komen dan elkaars oppervlak.

Door de openingen van ogen en oren lijkt de wereld wel ongehinderd binnen te kunnen komen. Dat is schijn. Het geluid dat iets maakt en het licht dat het weerkaatst, zijn slechts boodschappers, niet het ding zelf. En zodra die het trommelvlies en netvlies beroeren, volgt een omzetting naar een abstracte neurologische taal, die weinig meer met de waargenomen werkelijkheid te maken lijkt te hebben.

Read more

Dit is een vervolg op:

The humans use Arecibo to look for extraterrestrial intelligence. Their desire to make a connection is so strong that they’ve created an ear capable of hearing across the universe.

But I and my fellow parrots are right here. Why aren’t they interested in listening to our voices?

We are non-human species capable of communicating with them. Aren’t we exactly what humans are looking for? …

The Great Silence - Ted Chiang

Ted Chiang’s korte aangrijpende verhaal speelt zich af rond het Arecibo Observatorium in Porto Rico. In het dichte regenwoud kijkt een groep papegaaien met verwondering naar de inspanningen van de mens om in contact te komen met een andere levensvorm, die zich ergens in het heelal moet bevinden. Het kan toch niet zo zijn dat de mens, het enige intelligente leven in de oneindige ruimte is. Er is een reusachtige telescoop gebouwd en die luistert ingespannen en onafgebroken naar een mogelijke boodschap, een hint - gefluisterd of oorverdovend - uitgezonden op initiatief van die andere levensvorm. Of verstuurd als respons op signalen die de mens uit deed gaan. Want de telescoop wordt niet alleen gebruikt al een enorm oor, maar ook als een buitenformaat megafoon. IS DAAR IEMAND? Zou iemand die schreeuw opvangen en een antwoord retourneren? ZIJN WIJ ALLEEN?

Read more

Back with the Spring - I am glad to share one more Chi Kung workshop in Muiderberg. It will be about the Eight Pieces of Brocade. You will learn the poems or songs of each piece and I will guide you through the structural layer of the exercises. As a set of stretches and energy cultivation practices, that revolve around the hips and the spine, we will focus more on these.

Registration: treetime-chikung@mailbox.org (only a few more places available)

Lees meer over de Ba Duan Jin:

zie ook de agenda

Dit is een vervolg op:

Halverwege je dagelijkse wandeling in het bos hoor je plots een vreemd blazend geluid. Dan is het stil, maar dan hoor je het nog een keer. Je kijkt om je heen om te ontdekken waar het geluid vandaan komt. Het dichte groen verhindert het zicht. Daar klinkt het weer. Waar het bos wijkt voor een enkele bomenrij langs het pad is er vrijer zicht. En nu zie je het: het geblaas komt van de brander onder een grote gele luchtballon. Wat een ding, als een huis zo hoog! Je maakt een foto, die kun je later vanavond thuis laten zien, als bewijsstuk bij een sterk verhaal.

Maar wat zie je eigenlijk op die foto? Een gele luchtballon. Of misschien toch heel veel groene planten, struiken en bomen? Ja, dat laatste is zeker waar. Op de foto is veel meer groen dan geel te zien. Eén enkele ballon tegenover een groot aantal en een variëteit aan planten. Ook bevindt de ballon zich op de achtergrond van de foto en veel van de planten - zeker de drie eiken - staan op de eerste rij. Toch, als je ‘s avonds het verhaal verteld, gaat het ongetwijfeld alleen over dat gele gevaarte. Het groen figureert slechts, het vormt het decor, het behang.

Een uur nadat je de foto nam, is de ballon opgestegen. Misschien heb je hem later in de verte zien wegzweven, hetzelfde geluid van de brander nog een paar keer gehoord, iedere keer van verder weg.

De bomen en planten daarentegen bleven staan waar ze stonden. Een uur na het opstijgen, en ook nu, dat mag je rustig aannemen, staan ze er nog steeds. Als iets niet beweegt, dan valt het blijkbaar niet op, en is er ‘s avonds geen goed verhaal over te vertellen. Van alle wandelingen die je in het bos maakte, kun je die ene specifieke keer toen je de ballon zag, memoreren. De herinnering aan de bomen en het bos echter - iedere wandeling kwam je ze tegen - is verworden tot een zachte achtergrond muziek. Aangenaam, zeker - de nabijheid van het groen is nu eenmaal de belangrijkste reden om je wandelingen te maken - maar binnen het construct van je herinnering is het white noise.

Het niet-inrijden bordje vangt de aandacht. Je laat deze foto aan iemand zien en je vraagt erbij: wat zie je? Twee rijen zomereiken, bramen en zevenblad, neerhangende takken, een thuis en voedsel voor talloze insecten en vogels, afwisseling tussen het licht op het open veld en de schaduw onder de bomen? Nee, het antwoord heeft ongetwijfeld alleen betrekking op het verkeersbordje. Anders dan de luchtballon op de vorige foto, verplaatst hij zich niet, is hij net zo plaatsgebonden als het groen in zijn omgeving. Dus dat maakt het verschil niet. Misschien merkt de persoon aan wie je de vraag stelde, wel op dat het bordje is vastgeschroefd op een ter plekke gevonden paaltje. Een kronkelige afgebroken tak van een van de eiken. Maar ja, daar liggen er zoveel van in het bos, en die vallen helemaal niet op. Tenminste zo lang er geen rood omrand verkeersbord aan is vastgemaakt.

Het fenomeen dat de plantenwereld niet goed in ons bewustzijn lijkt door te dringen, wordt ‘plant blindheid’ genoemd. Voor onze verre voorouders, die in de wilde natuur woonden, was het groen niet bedreigend. In ieder geval niet in die mate als veel van de dieren, die ze in het bos tegen het lijf konden lopen. Groen bijt niet, springt niet uit een hinderlaag, en achtervolgt niet. Groen vormde de neutraliteit van de beschutting en dat doet het voor ons nog steeds. Groen dringt zich niet op, zoals al het rode dat pleegt te doen. De rode rand om het niet-inrijden bord en de rood geblokte spoorwegovergang met rode waarschuwingslichten op de foto hieronder springen naar voren en houden je geest bezig.

Leven vraagt om uitwisseling van zuurstof en kooldioxide. Dat fenomeen vind je terug bij zowel dier als plant en beide mechanismen zijn aan elkaar complementair. Wat de ene geeft, neemt de ander. Wat de ene uitademt, ademt de ander met volle teugen in. Hemoglobine en chlorofyl, centraal in de zuurstof-kooldioxide carrousel van respectievelijk dieren en planten, hoewel heel verschillend in werking, hebben een vergelijkbare chemische structuur. De eerste is gebouwd rond een kern van ijzer, de ander rond een van magnesium. Aan de een ontlenen dieren hun rode karakteristiek, de ander maakt planten groen.

Sometimes I go browsing through a very old magazine. I found this observation test about the story of the ark. And the artist that drew this observation test did some errors, had some mistakes -- there are more or less 12 mistakes. Some of them are very easy. There is a funnel, an aerial part, a lamp and clockwork key on the ark. Some of them are about the animals, the number. But there is a much more fundamental mistake in the overall story of the ark that's not reported here. And this problem is: where are the plants? So now we have God that is going to submerge Earth permanently or at least for a very long period, and no one is taking care of plants. Noah needed to take two of every kind of bird, of every kind of animal, of every kind of creature that moves, but no mention about plants. Why? In another part of the same story, all the living creatures are just the living creatures that came out from the ark, so birds, livestock and wild animals. Plants are not living creatures -- this is the point. That is a point that is not coming out from the Bible, but it's something that really accompanied humanity.
The Roots of Plant Intelligence - Stefano Mancuso

Het gras groeit tussen de tegels door. 1. er liggen nu eenmaal tegels en grind 2. het gras groeit er hinderlijk tussendoor. Chronologisch ligt dat echter toch anders. 1. oorspronkelijk was er heel veel gras en paardenbloemen, er waren weilanden, grote grasvlaktes 2. daar zijn eerst een paar tegels opgelegd, en toen steeds meer, totdat de hele vlakte bedekt was. Nu is daar nog maar een piepklein stukje van zichtbaar. Een klein stukje van het oorspronkelijke landschap. En dat is wat je ziet op de foto hierboven.

De twee vogels hebben een geweldig uitkijkpost gevonden. Ze kwamen aanvliegen, streken neer, zitten nu een tijdje hoog en droog om zich heen te kijken, en zullen zo meteen hun weg weer vervolgen. Zij gaan weg, de bomen, waar je alleen de kruin van ziet, zullen blijven staan. En morgen ook, alsmede het hele komende jaar. Ze zullen de beide vogels overleven en generaties nakomelingen eenzelfde voortreffelijke rustpunt bieden. Wat zie je op de foto? De actualiteit van de rustpauze van de vogels of de lange termijn aanwezigheid van het groen?

Ja, en wat moet je hiermee beginnen? Kijk je eerst naar de koe? Of toch eerst naar de omgewaaide wilg? Je voelt nog het geweld van de storm en je hoort nog het afbreken van wortels en het versplinteren van hout. Zelfs nu de boom daar uitgeteld ligt, klinkt en trilt de actie door. En de koe, die staat er doodstil naar te kijken. Deze foto illustreert een plant blindheid strikvraag.

Een kleine zwartkop. Een groene struik.

Ga naar een bos of park in de buurt. Zoek een rustige plek, midden in het groen. Ga zo staan dat je goed zicht hebt op een gezonde boom. Sta in de wu chi houding, of iedere andere zhan zhuang houding die je bevalt.

Bekijk de boom vanuit het stilstaan. Empathisch vermogen ontwikkel je doorgaans makkelijk door de houding en geste van diegene tegenover je te imiteren. Observeer de boom door net als zij stil te staan. Haar bladeren zijn volledig ontvouwen om het zonlicht optimaal op te vangen. Spreid je vingers, open je palmen, ontspan je gezicht.

Realiseer dat de helft van de boom, het hele wortelgestel niet zichtbaar is. Wanneer je niet al te ver van de stam van de boom staat, bevindt dat zich wellicht direct onder je voeten. Hoewel je niet over boomwortels beschikt, kun je wel je zwaartekracht de aarde laten penetreren.

Observeer de delicate groene bladeren en reflecteer op het wonder van hun vermogen om het zonlicht direct om te zetten in leven en groei. Het ademen van een boom en je eigen ademhaling - hoe verschillend ook in werking - vullen elkaar aan, zijn twee helften van één cirkel.

Het praktiseren van zhan zhuang in de directe omgeving van bomen en planten geeft je veel tijd en gelegenheid om te reflecteren op een levensvorm, die in werkelijk alles anders is als de jouwe. Het kan je uiteindelijk zelfs van plant blindheid afhelpen.

STAAN ALS EEN BOOM?

De letterlijke vertaling van ‘zhan zhuang’ is ’standing pole’, ‘staan als een stok’. Wat voor inspiratie kun je ontlenen aan het volgen van het voorbeeld van een in de grond gehamerde stok? Sommige auteurs wijzen erop dat in een ver verleden in bepaalde boeddhistische kloosters monniken de staande chi kung training uitvoerden bovenop een afgezaagde boomstronk, voor meer uitdaging met betrekking tot balans en alertheid. Zhan zhuang zou in dat licht beter vertaald kunnen worden als ‘staan òp een stok’.
 
Ik ken geen historische bronnen, die zhan zhuang direct met het leven van bomen in verband brengen. Sifu Lam Kam-Chuen populariseerde via zijn lessen en boeken zhan zhuang als ‘staan als een boom’. Professor Jiao Guorui, die voor vele jaren in Duitsland onderwees, labelde de wu chi houding als ’Stehen wie ein Kiefer’, ‘staan als een den’. Wat te denken van een kaarsrechte douglas spar als rolmodel. Een waardige totem voor de beoefenaar van de wu chi houding!

Of had Jiao Guorui bij de aanduiding ‘Stehen wie ein Kiefer’ meer een robuuste zeeden in gedachten?

Ik zou zeggen, kies zelf je favoriete boom als voorbeeld voor je zhan zhuang beoefening. Het is trouwens de hoogste tijd voor ons om onszelf van plant blindheid te genezen. En de uitgekauwde martiale dieren totems - beer, leeuw en adelaar - in te ruilen voor totems, die verbonden zijn aan spar, den en beuk.

lees verder:

Zonder veel moeite kunnen we ons in een dier herkennen. Net als wij: twee ogen en twee oren, en een mond die wil bijten en kauwen. Armen en benen, poten, vleugels, vinnen: een doorlopende evolutionaire familieverwantschap. En dan nog, die opmerkelijke gemeenschappelijke animale rusteloosheid. Wij, dieren, zoeken het steeds in beweging. Wanneer het gevaar nadert rennen we weg. Ruiken we een lekker hapje of een geurige soortgenoot, sluipen we naderbij. De oplossing voor zowel het verkrijgen wat gemist wordt, als het vermijden van wat irritant, ongemakkelijk en bedreigend is, zit in onze verplaatsingen door de ruimte. Vind je wat je zoekt niet hier, dan ga je naar daar. En kom je daar iets tegen wat je niet zint, verkas je weer naar elders. De niet aflatende ongedurigheid tekent de verwantschap tussen ons mensen en de andere dieren.
 
Hoe anders zijn planten. Verankerd op de plek waar ze eens als zaadje ontsproten, kunnen ze niet vermijden of verkrijgen door zich te verplaatsen. Ze zullen voor iedere uitdaging waar ze mee te maken krijgen een oplossing dienen te vinden - en wel ter plekke. Een ondenkbare opgave voor om het eender welk dier, lid van de familie der rustelozen. Bioloog Stefano Mancuso, schrijver van 'The Revolutionary Genius of Plants’ noteert:

Whereas animals react to changes in their surroundings by moving to avoid those changes, plants respond to the constantly changing environment by adapting to meet it.

En de befaamde Franse botanische tekenaar Francis Hallé vertelt in een interview: ....

When I entered the Sorbonne in Paris, I was not really interested in plants, but rather animals, indeed like 99 percent of students, by the way. Today. I like animals, but I can't take them seriously because they move all the time. …. For me, trees are much more beautiful than animals. Animals are dirty, noisy, and when they die, they smell awful. When a tree dies, it doesn't smell bad because its molecules contain less sulfur. I wonder if our initial relationship to trees is aesthetic rather the scientific. When we come across a beautiful tree, it is an extraordinary thing. ….

TOTEM

De mens die zich spiegelt in dieren, wordt al gauw verleid tot antropomorfisme. Een klein knuffelhondje, toch directe afstammeling van de gevreesde wolf, krijgt een modieus jasje aangetrokken. En in de opgetrokken snavelhoek van een grijzende Donald Duck tekent de tekenaar witte tanden. Ofwel leidt het spiegelspel tot zoömorfisme, waarbij de mens zich uit jaloersheid maar al te graag eigenschappen van het dier zich zou willen toe-eigenen. Dat beschikt over fysieke oerkrachten, flitsende snelheid en vreeswekkende tanden en kaken, zonder welke de beschaafde mens niet meer dan een sukkelaar is.

Het dier als icoon, als totem. Den Haag, mijn geboortestad, heeft de ooievaar als stadstotem. De Scheveningse buren voeren twee haringen in hun wapenschild. De voetballers van Oranje spiegelen zich aan de leeuw. Hardlopers nemen een antilope als totem, zwemmers een zeeleeuw, dieven een ekster, en gewichtheffers een Aziatische werkolifant.

In de krijgskunsten is het gebruikelijk om de kunst af te kijken in het dierenrijk. Martiale dierentotems komen dan ook in vele gedaanten. De berenmuts van de grenadier, een draak op een ridderschild, Bruce Lee’s bidsprinkhaan en generaal Yu Fei’s Eagle Claw.

Tijger, kraanvogel, luipaard, slang en draak in de zuidelijke stijlen. De twaalf Hsing I Chuan dieren. De ‘bear step’ en de ‘snake step’ in I Chuan. Maar missen we niet iets? Voor de martiale artiest beschikken dieren zeker over benijdenswaardige eigenschappen. Eigenschappen die je je kunt inbeelden, imiteren en misschien op een dag je eigen noemen. Maar zijn er geen planten die ons als leraar en inspirator kunnen dienen? Waar zijn de plant- en boom-totems?

GROENE WEERBAARHEID

Planten zijn gebonden aan de locatie van hun oorspronkelijke ontkiemen. Niet in staat om te ontwijken, te rennen en te vluchten, zit er voor hen niets anders op dan moeilijkheden die zich voordoen ter plekke op te lossen. Planten ontwikkelden een oneindig scala aan zelfverdedigingsmechanismen. Vaak zonder dat er aan de buitenkant veel bijzonders te zien is, bieden ze met een grote creativiteit het hoofd aan agressieve knagers en grazers: bast, stekels, doornen, geur, gif en bedwelming. Onze wetenschap heeft nog maar een fractie onderzocht en in kaart gebracht van de plantaardige oorlogsvoering en verleidingstechnieken. Wie zei dat planten daar maar weerloos staan en van martiale kunst geen weet hebben?

Je vraagt je af waarom planten nauwelijks voorkomen in martiale heraldiek.

Wellicht een idee om de brandnetel als martiale totem te adopteren?

SF wapentuig?

Selectieve verdediging …

Chemische wapens …

Dodelijk voor micro-organismen, daarom ook een vitaal medicijn …

Sta in een natuurlijke omgeving. In een bos of park, je achtertuin. Sluit je ogen niet helemaal, maar geef ze rust, sta met geloken ogen. In plaats van te staan, kun je natuurlijk ook zitten. Richt je aandacht op wat er aan geur je neus binnenkomt. Aanvankelijk ruik je misschien weinig, misschien alleen je eigen huid of zweet, of je kleding. Maar al gauw zul je je bewust worden van geuren die je voorheen niet opmerkte. Pik de geuren op die luchtstroming of de wind met zich meevoeren, vaag of sterk.

Wanneer je naar een object kijkt, neem je reflecterend licht waar: een visuele aanraking met de lichtgolven als boodschapper. Maar de geur die je door je neus naar binnen ademt, is een wezenlijk deel van dat andere, van datgene dat je ruikt. Een vluchtig deel dat zich losmaakte van het geheel. In het Frans wordt het woord ‘essence’ gebruikt; de geur als het wezenlijke. Neem tien minuten om je te vereenzelvigen met de wereld van geur. Adem je omgeving in.

Wat ons dicht bij chemische wereld van planten kan brengen, is het navigeren en oriënteren via de neus. Net als planten leven we in een wereld van geur, alhoewel dat voor de meesten van ons een ondergeschoven - en weggedouchte - realiteit is. Geuren zijn direct, instinctief, onverbiddelijk, en laten herinnering ontwaken. Een groot gedeelte van de zee van geur waarin we leven, is van plantaardige origine. Een duizelingwekkend pallet. Wanneer een plant vanwege zijn worteling geen afstand kan overbruggen, is daar altijd de wind. Die voert de geuren van de plant mee naar vertes en brengt de geuren van anderen naar hem toe. Het ontbreken van een neus belet de plant geenszins om geuren waar te nemen.

REGENERATIE EN WEERBAARHEID

Parallel aan de ontwikkeling van martiale vaardigheden onderzoekt de beoefenaar de wegen van de gezondheid en de kunst om lang te leven. En naar wie zou je je het beste ter inspiratie kunnen wenden? Verreweg de meeste dieren zijn al bejaard of overleden als een gezonde eik of beuk pas in zijn adolescentie is. De leeftijd van de meeste dieren valt in het niet bij de leeftijd van veel planten.

Het is een waar wonder dat een zeester een nieuwe arm kan laten groeien, nadat hij er een verloren is. Lijkt je dat niet handig? Maar een willekeurige boom verliest zijn leven lang takken en na korte tijd zijn die alle vervangen door weer nieuwe. Waar een dier levensfuncties heeft geconcentreerd in specifieke organen, is de plant modulair gebouwd. Alle gedeeltes zijn vervangbaar en vernieuwbaar. Zelfs als het onweer of een brand de bovengrondse boom heeft vernietigd, is het onzichtbare worteldeel vaak nog springlevend. En zie, nog maar zo kort na de verwoestende brand, verschijnt het nieuwe groen alweer.

In het Amerikaanse Utah groeit Pando. Pando is niet één enkele boom, maar een bos van meer dan 40 hectaren ratelpopulier. Alle 40.000 stammen delen hetzelfde wortelsysteem, en terwijl de enkele stam geboren wordt en sterft, is Pando in zijn geheel oeroud, 14.000 jaar. Is dat niet een fascinerend voorbeeld van regeneratieve kracht?

De praktijk is overzichtelijk. Zoek een passende omgeving: een rustige hoek in een stadspark, een balkon met uitzicht op een boom, de duinen, je huiskamer met planten in de vensterbank, een bos. Sta rechtop, met je armen langs het lichaam (wu chi zhuang). Je handen op je rug, je handen in je zij, of beide handpalmen op je buik zijn andere goede opties. Ontspan je knieën, ontspan je blik. Kijk vrijuit naar het groen.

In de gebruikelijke omgang met ons lichaam krijgen onze zintuigen - met name onze ogen - veel attentie. Ook de handen, en ons denken, krijgen een onevenredig deel van onze aandacht. Het bewustzijn zich op die waar veel activiteit is. En waar zich sterke sensaties voordoen, sensaties van warmte of kou, druk, jeuk en pijn. Sommige lichaamsdelen krijgen derhalve weinig of geen, andere een overmaat aan aandacht.
 
Neem nu de boom of plant in je directe omgeving als voorbeeld. De plant heeft een modulaire structuur, ze is evenredig ontwikkeld. Alle takken blaadjes delen in lasten en lusten. Ook onder de grond, waar we de plant niet direct kunnen waarnemen, zijn de verhoudingen tussen de verschillende onderdelen van de plant egalitair. Alle wortelpunten banen zich gelijktijdig en gelijkmatig door de aarde. Natuurlijk zijn er obstakels voor een perfect radiale ontwikkeling boven en onder de grond: schaduw, een gebrek of een te veel aan water, een rotsblok, een afgerukte tak, een colonne knagende rupsen. Juist dat laat zien dat de vitale kracht van bomen en planten in de collectiviteit van de delen verborgen ligt.  
 
De beoefening van de staande chi kung probeert een vergelijkbare latente collectiviteit binnen het lichaam van de beoefenaar te laten ontwaken. Het is ons aangeboren, maar er zijn veel redenen en omstandigheden voor een grondige verstoring van de inherente kracht van eenheid. De zhan zhuang beoefening opent de toegang tot voorheen verwaarloosde en vergeten lichaamszones, de persoonlijke terra incognita’s. Stap voor stap wordt het hele lichaam weer binnen het verband van het bewustzijn en van de ademhaling gebracht. In de I Chuan traditie wordt gesproken van het wakker maken van ‘hun yuan li’, van de kracht van de collectiviteit, van collectieve weerbaarheid.

lees verder:

Er is een dorp nodig om een kind groot te brengen. Maar ja, een dorp, kom daar maar eens om. Van het eindeloos buiten spelen rest alleen de voetbalkooi. Voordat we het in de gaten hadden, was de oude, kleine wereld veranderd in een onafzienbare stad, waar iedereen zijn eigen ding doet. Een kinderleven dat omringd was door een verscheidenheid aan generaties en leeftijden werd ingeruild voor het opgroeien in een afgebakend en eenkennig gezin. Vertrouwde familie, buren bij wie je zo naar binnen kon lopen, winkelier, postbode en schooljuffrouw, een rennende troep kinderen - het was allemaal vanzelfsprekend en leek van weinig belang, totdat het zomaar verdampte tot een sentimentele herinnering, en toen verschrikkelijk gemist werd.

En net nu het lijkt dat er niemand uit die dorpse kring is overgebleven, zijn daar de opa’s en oma’s. Als je geluk hebt als kind, wonen ze in de buurt, en zie je elkaar vaak. Een dorp als decor is niet nodig, het wonderlijke leeftijdsverschil tussen kinderen en grootouders is de crux. Waar de stress van alledag de papa’s en de mama’s parten speelt en zij het besef en genieten van het wonder van de kindertijd vaak de toekomst in schuiven, zijn opa’s en oma’s vrij en blij.

Samen naar de apies kijken, samen naar het strand
En als je geluk had ging je samen naar de brand
Samen op het ijs en met een sleetje in de sneeuw
Leuwentemmer spelen en m’n opa was de leeuw
Altijd als we samen waren hadden we plezier
Stierenvechter spelen en m’n opa was de stier
Mijn Opa - Annie MG Schmidt

Zijn oma’s en opa’s de laatsten, opmerkelijk genoeg waren ze ook de eersten die de ‘extended family’ gestalte gaven. Lang voordat we als mens in dorpen gingen wonen, toen nog trekkend in groepen als jagers en verzamelaars. Over de rol van grootmoeders bij het grootbrengen van de kleintjes in die oertijd is al veel discussie geweest, dat uitmondde in het formuleren van de ‘Grandmother Hypothesis’.

De wetenschappelijke geest vraagt zich allereerst af welke biologische redenen er zijn dat een vrouw na de overgang, niet meer in staat zelf een kind te dragen, toch nog zoveel jaar leeft. De natuur is immers meedogenloos, en houdt niet van losse eindjes. Lieve oma’s die appeltaart bakken en verhaaltjes voorlezen aan de kleinkinderen passen maar moeilijk in een serieuze evolutionaire redenatie. Maar het boerenverstand begrijpt direct hoe logisch en welkom oma’s bijdrage was binnen de oerfamilies - ja, cruciaal voor de kleinste kinderen om de eerste kwetsbare jaren te overleven.

Binnen voornoemde hypothese was er geen rol weggelegd voor de grootvaders. Zij bleven en blijven immers tot op gevorderde leeftijd vruchtbaar, een feit dat geen aanleiding gaf tot enige evolutionaire argwaan zoals bij de grootmoeders. Maar hoe het ook zij, zowel de opa’s als de oma’s dienden op hun leeftijd wel fit genoeg te zijn om een actief deel te zijn van de cirkel die om de kleine kinderen heen stond. Harvard-professor Daniel Lieberman oppert derhalve de ‘Active Grandparents Theory’.

Wat tussen een grootvader en een kleinzoon, tussen een grootmoeder en een kleindochter in staat is het scharnier van de tijd. Waar de een naar voren kijkt en de toekomst opeist, leunt de ander na gedane inspanning naar achter, vervuld van levenservaring en herinneringen.

Ik hoef je niet te vragen om een stukje naar voren te lopen en waar te nemen hoe je directe omgeving langzaam op je af lijkt te komen. Dat is dagelijkse ervaring. Misschien las je de tekst Observeren die ik een paar maanden geleden schreef en poste? Dan herinner je je wellicht de clip van het gezichtsveld van de machinist. De toekomst denderde ongehinderd door de voorruit van de locomotief naar binnen.

En loop nu eens achteruit. Je zult zien dat de directe omgeving terugwijkt. In het bewuste Observeren artikel werd deze zintuigelijke ervaring onderstreept en uitvergroot door middel van een clip, gefilmd door het raampje aan de achterzijde van de achterste wagon van de trein. Het landschap verglijdt, het verleden verdwijnt.

Loop naar voren. De voet rolt af. En het is vanuit de voorvoet en de tenen dat je de zet naar toekomst maakt.

Loop dan naar achter. De voet rolt af, maar nu beginnend bij de tenen, dan de voorvoet, de middenvoet en als laatste de hiel. Het achteruit lopen plant de hiel stevig in de grond.

Aan de binnenzijde van de voet ligt een bijzonder acupunctuur punt. Het markeert het geografische midden van de voet, halverwege de voorvoet en de tenen, en de hiel. Het behoort tot het niemandsland tussen de naar voren en de naar achteren gaande bewegingen. Het markeert de haarfijne lijn tussen de oneindigheid die voor je ligt en een vergelijkbare ongelimiteerde ruimte aan je rugzijde. Het bewuste punt is de belichaming van het midden van de tijd.

De naam is Gong Sun: ‘grootvader en kleinzoon’. Ik neem de vrijheid om de vertaling uit te breiden naar ‘grootmoeder en kleindochter’ of simpelweg ‘grootouder en kleinkind’.

Sta rechtop met je voeten naast elkaar, niet op een speciale manier. Kijk naar voren, naar een object wat je aandacht pakt. Laat je ertoe aantrekken, alsof je er graag naartoe zou willen, om het nader te bekijken. Leun iets naar voren. Het lichaamsgewicht passeert Gong Sun en verzamelt zich langzaam in de voorvoet en de tenen. Je lichaam komt geleidelijk aan in onbalans en het zal niet lang duren totdat je een stap in de richting van de gewekte interesse moet gaan maken. Het naar voren kijken, de wens en de nieuwsgierigheid, het naar voren leunen, het gewicht op de voorvoet, ongeduld en onbalans, en de uiteindelijke stap. Laat dat alles gesymboliseerd worden door het leven van het kleinkind.

Een kind, opgaand in het spel, klaar om weg te rennen. Een voetbal verdediger of keeper, die alert in de voorvoet staat. Een judoka op de mat, klaar voor de actie. Een hardloper net voor het startschot. Staan met het gewicht verzameld in de hielen, dat gaat het niet worden, dan sta je op slot.

Sta dan weer neutraal. Dit keer met geloken ogen. Sla geen acht op wat voor je is. Vergeet iedere nieuwsgierigheid en toekomst. Laat het gewicht van je lichaam teruglopen naar je hielen. Haal het weg uit de voorvoeten. Je rug is licht gebogen. Settel je op de plek waar je staat. De aandacht die eerst verzamelde in de gebieden vóór je en boven je, verplaatst zich nu naar de zones onder je en achter je. De hoge frequentie van in actie willen komen en opwinding wordt ingewisseld door het lagere toonbereik en de rust die meer hoort bij het leven van grootouders.

Is het onzinnig de dimensies van tijd en die van ruimte te verknopen? Druist dit totaal in tegen de common sense van wetenschap. Onderzoek op bescheiden schaal geeft een hint hoe een fysieke activiteit - in dit geval achter uit lopen - een mentale factor - korte termijn geheugen - wel degelijk lijkt te beïnvloeden.

Henry David Thoreau liet de dimensies van tijd en ruimte in elkaar schuiven, toen hij noteerde:

… want ik leefde als de Puri indianen, van wie gezegd wordt dat ‘zij slechts één woord hebben voor gisteren, vandaag en morgen, en dat zij het onderscheid uitdrukken door naar achteren te wijzen als ze gisteren bedoelen, naar voren voor morgen en boven hun hoofd voor de dag die verstrijkt’.

Nu, voor een derde keer. Sta rechtop en verdeel deze keer je gewicht nauwkeurig over je hele voet. Er is zowel druk in je hielen als druk in je voorvoeten en tenen. Gebruik de locatie van het Gong Sun punt als balanspunt tussen beide werelden. De intentie die in deze centrale houding verborgen ligt, heeft zowel een component die naar voren, als een die naar achteren gericht is. De toekomst die voor je ligt en het verleden dat achter de rug is ,zijn beide in beeld, en ze kunnen beide betreden worden.

In belangrijke component in het praktiseren van de Wu Chi houding bestaat hieruit, dat je je een ballon voorstelt die je van de grond weghoudt door hem met de binnenzijde van je knieën beet te houden. Hierbij heb je maar weinig druk naar binnen nodig, want de ballon weegt nauwelijks iets. Het beethouden van een ballon zal de nadruk op de binnenzijde van de voeten leggen. Dit, gecombineerd met het verdelen van het lichaamsgewicht tussen hiel en voorvoet, zal de focus van je staan rond Gong Sun brengen.

In klassieke Chinese medische tekstboeken wordt gewag gemaakt, dat Gong Sun het meesterpunt is van de Chong Mai, de zachte structuren in de verticale as van het lichaam. Terwijl de voorvoet is verbonden met de voorzijde van het lichaam - inclusief de visuele waarneming - en de hiel een connectie heeft met de dorsale zijde van het lichaam, leidt het staan met het gewicht in Gong Sun de aandacht en de circulatie naar het dragende midden, de belichaming van het hier-en-nu.

De ‘chi’ van ‘wu chi’ laat zich vertalen als ‘extreem’ of ‘polair’. Al staande ligt vóór je de oneindige ruimte en de onbegrensde mogelijkheden van de toekomst. En achter je de oneindige diepte van het verleden. ‘Wu’ is de negatie, het ontbreken van, het niet betreden van een van deze twee extremen. ‘Wu chi’ verwijst naar de haarfijne lijn die deze twee werelden scheidt en verbindt: het ongrijpbare nu-moment.

Binnen de Chinese traditionele interne krijgskunsten bestaat een opmerkelijke trainingsmethodiek: het voor langere tijd blijven staan in bepaalde lichaamshoudingen. Niet zelden wordt er tegen dit soort praktijken met een zeker dedain aangekeken. Ze zouden statisch zijn, losstaand van de martiale dynamiek en eigenlijk naïef. Hoe zou martiale vaardigheid ooit getraind kunnen worden door stil te staan? Toch laat de correcte beoefening van zhan zhuang - de collectie aan staande houdingen - zien, dat reactiesnelheid, sensitiviteit, bewegingscoördinatie en stressbestendigheid er door aangescherpt kunnen worden.

Met name één martiale traditie, I Chuan, zet volledig in op het gebruik van stille houdingen. De gehele basis van I Chuan wordt gelegd door zhan zhuang beoefening. Zhan zhuang wordt in de letterlijke zin vertaald als ’staan als een stok’, maar aanschouwelijker als ‘staan als een boom’. Een essentiële houding is wu chi zhuang.

Wu chi verwijst naar een nog ongevormde actie. Voordat een bepaalde actie is geselecteerd en zich manifesteert, is hij deel van een grote verzameling mogelijkheden. Voordat ‘stap naar voren’ is geselecteerd en zich manifesteert, ligt ze samen met ‘stap naar achteren’, ‘stap zijwaarts’, ‘spring omhoog’ of ‘draai’ en vele andere bewegingsopties als latente mogelijkheid te wachten, alle met eenzelfde potentiële waarde. Er is een vacuüm, een stadium van pre-beweging, waar al deze opties ter beschikking staan, maar zich nog niet laten zien.

De wu chi houding gaat niet gepaard met een specifieke beweging: het is de optelsom van een hele reeks bewegingen. In plaats van zich te beperken tot enkel 'stap voorwaarts', richt de beoefenaar zich op het tegelijkertijd maken van 'stap voorwaarts' èn 'stap achterwaarts'. Plus 'stap links', 'stap rechts’, 'ga zitten' 'sta op', 'draai naar links', ‘draai naar rechts’ en meer.

Hoewel de bewegingen binnen de wu chi houding zich niet laten zien, zijn ze volledig actief, zoals een stationair lopende automotor. De beoefening van wu chi bevindt zich op het terrein van de pre-beweging.

Tijdens de beoefening van wu chi bereidt de intentie (i) het lichaam voor op actie. Alle kwaliteiten van beweging worden in stilte geactiveerd en getest: de richting, de duur, de lengte, de kracht, de intensiteit etc., zonder dat dit alles leidt tot een daadwerkelijke beweging. De beoefenaar wil bewegen, heeft een duidelijke intentie gecultiveerd om dat te doen, maar laat er toch niets van zien.

In plaats van een doffe patstelling, een saaie stilstand, leeft er binnen in de wu chi houding een hoge interne dynamiek. Het zindert van de mogelijkheden.

De wu chi houding lijkt op de houding van een verwonderd kind. Of van een volwassene die intens staat te luisteren. Gecentreerd, geaard, in balans, de zintuigen gespitst, optimaal ontspannen. Het besluit om te gaan bewegen is nog niet gemaakt, en wordt steeds opnieuw uitgesteld. Toch is het lichaam klaar om op ieder gewenst moment in actie te komen.

Op de atletiekbaan klinkt ‘OP UW PLAATSEN’: het lichaam ontspant en verbindt zich met de grond. Dan ‘KLAAR’: de geest scherpt zich en alertheid groeit. Op ‘AF’ explodeert de atleet naar voren en de geaccumuleerde energie wordt opgesoupeerd.

Maar hier neemt de wu chi training een andere afslag. OP UW PLAATSEN en KLAAR blijven zoals ze waren, maar er volgt geen AF, geen signaal om weg te sprinten.

In plaats van het anders zo onvermijdelijke AF keert de beoefenaar terug naar de diepe fysieke ontspanning van OP UW PLAATSEN. En gebruikt dat als een inbedding voor een nog meer verhoogde mentale scherpte bij een volgende KLAAR. De AF-fase komt te vervallen! In plaats daarvan volgt er een doorgaande afwisseling tussen OP UW PLAATSEN en KLAAR, in steeds hogere intensiteit en verfijning.

Het AF-moment wordt dicht benaderd en veel potentiële energie, chi, wordt opgebouwd. Niets daarvan gaat verloren in beweging. Het onderzoeksgebied van de wu chi zhuang is de schijnbaar lege ruimte vóór de beweging, de beweging die zolang de wu chi houding wordt beoefend, nooit gaat komen.

Fysiek gesproken is de wu chi houding links-rechts symmetrisch. Ook de intentie om te bewegen is gelijk verdeeld tussen de linker- en de rechterzijde. Als gevolg van de AF-opdracht kan de beoefenaar even snel en even krachtig naar links dan wel naar rechts bewegen. Maar, zoals gezegd, het AF weerklinkt niet en er volgt dus geen enkele beweging, In plaats daarvan wordt de circulatie van chi in ruime mate gestimuleerd.

En dat is nog niet alles. De fysieke houding en de verdeling van intentie is ook perfect verdeeld tussen de voorzijde en de achterzijde van het lichaam. Als het AF zou klinken, kan de beoefenaar snel en adequaat naar voren dan wel naar achteren bewegen. Maar er weerklinkt geen AF. Dus geen fysieke beweging, naar voren nog naar achteren. In plaats daarvan een flinke stimulans voor de interne chi circulatie.

Een idem voor de ruimte bovenin en de ruimte beneden in het lichaam.

Stel je voor: je staat stil midden tussen het verkeer op een druk verkeersplein. Overal om je heen voetgangers, fietsers, fatbikes, auto’s, een bus en een tram. Wanneer het lichaam gespannen is en/of de geest afgeleid, zul je nooit de juiste respons kunnen geven op potentiële botsing. Een fietser komt van rechts, een auto van achter, de tram van voren. Je aandacht en de intentie om snel te kunnen wegstappen moet zich verdelen tussen zes primaire richtingen. Het idee achter de wu chi houding brengt uitkomst.

Wanneer het beeld van een druk verkeersplein je niet bevalt: sta in het voorjaar of de vroege zomer vroeg op en ga het bos in. Sta met je ogen gesloten, rechtop, de voeten stevig op de grond, ontspannen, de oren gespitst. Het wonder van de vogelgeluiden, die je als een koepel omgeeft, zal je op natuurlijke wijze met de ruimte om je heen verbinden. Vogelgeluiden voor, achter, links en rechts, boven, en misschien ook wel beneden je op de grond. Je adem is langgerekt en stil. Je intentie verspreidt zich in zes richtingen, maar ook nu heeft dat geen enkele fysieke beweging tot gevolg. Vanuit je lichaamscentrum in je onderbuik, het xia dan tian, wordt de chi zich in zes richtingen gestimuleerd.

Herinner je het verstoppertje spelen van je kindertijd. Na het terugtellen stond je daar alleen, je afvragend waar je vriendjes zich verstopt hadden. Je keek naar voren, maar tegelijk naar achteren. Je keek naar links en rechts, boven en beneden, allemaal tegelijk. En met dat je de hele omgeving in de gaten houdt, ben je in staat - wanneer dat nodig is - in iedere mogelijke richting in actie te komen.

In de I Chuan traditie trainen we wu chi houding voor vijf of tien minuten. Vijf of tien minuten om zintuigelijke waarneming te verfijnen en alertheid te trainen, reactiesnelheid te vergroten, meer te aarden, en chi op te bouwen. Maar er zijn ook dagen dat we zonder onderbreking voor 45 minuten in diezelfde wu chi houding staan. 45 minuten besteed aan training met een uiterst hoge intensiteit.

Een andere naam voor de wu chi houding dezelfde houding is ti cha zhuang. Ti vertaald als ‘dragen’ of ‘optillen’, cha als ‘steken’. In stilte maak je tijdens de beoefening van de ti cha zhuang twee bewegingen tegelijk: een naar boven gericht tillen, en een naar beneden gericht steken. Beide bewegingen zijn beperkt tot het minimum; in feite heffen ze elkaar op tot in een stille houding. De intentie is helder en duidelijk: geen fysieke beweging maar een krachtige stimulus voor de circulatie van chi.

Zo ziet de eerste strekking van de Ba Duan Jing serie er uit. En niet uitgevoerd door een soldaat uit Yu Fei’s leger. Ook niet door een van de figuren op de Dao Yin Tu. Een vrolijke rondbuikige monnik heeft zijn palmen naar boven gedraaid en strekt zijn armen. Alsof hij een plaat van een systeemplafond beurt. Het kost hem blijkbaar weinig moeite, want in plaats dat zijn gezicht vertrokken is van inspanning, kan zijn lach niet guller zijn. Niet zelden zie je een beeld van deze zonderlinge figuur staan bij de ingang van een Chinees restaurant, ter verwelkoming van de binnenkomende gasten. Wij zijn gewend om dat te doen met een enkel open handgebaar wijzend naar de deur. Maar op de wijze van de vrolijke monnik, het lichaam in totale extensie, zo kan het blijkbaar ook.

Read more

De zoektocht naar de origine van de Acht Brokaat Serie, de Ba Duan Jin bracht ons naar Yu Fei, generaal van de Zuidelijke Song Dynastie. De tussenliggende 900 jaren hebben veel sporen van de directe connectie tussen de hedendaagse beoefening en die in de tijd van Yu Fei uitgewist. Het is daarom niet makkelijk om in het verhaal van de geschiedenis van de Ba Duan Jin werkelijkheid en legende van elkaar te onderscheiden. Niet dat dat veel uitmaakt voor de hedendaagse beoefenaar. Een werkelijk goed verhaal verkoopt zichzelf en blijft doorverteld worden van generatie op generatie. En de Ba Duan Jin is zo’n goed verhaal.

Ieder begin is tevens een voortzetting van het voorafgaande. Ook Yu Fei had zijn leermeesters. Het kan niet anders zijn geweest, dat hij zijn Hsing I Chuan en zijn Ba Duan Jin op oudere bronnen heeft gebaseerd.

Bij de constructie van een ziekenhuis in 1971 in een buitenwijk van Changsha, de hoofdstad van de Hunan provincie in China, stuitten de arbeiders op wat later een van de belangwekkendste archeologische vondsten ooit zou worden. De locatie van de vindplaats stond bekend als Ma Wang Dui, de ‘heuvel van de Paarden Koning’. Refereerde de naam van de heuvel aan haar zadelvorm? Of verwees de naam naar koning Ma Yin (馬殷)van het koninkrijk Chu (楚)? De Paarden Koning was echter ook een godheid in het Chinese pantheon: was de heuvel soms indertijd aan hem gewijd?

In 1971, workers in Changsha were digging out a space for a hospital’s air raid shelter in a hilly area called Mawangdui (馬王堆). The work was tough and dangerous, and landslides sometimes interrupted it. The ground felt unstable in one area, so they took a cigarette break before dealing with it, only to find that the sparks from their matches lit up gas seeping from underground. Locals recognised the ghostly blue fireballs as a sign that there was an ancient tomb nearby (decomposing material releases flammable gas), so contacted archaeologists. Under excavation team directors Hou Liang and Zhou Shirong, and with the help of students from local schools, the archaeologists began to carefully excavate the tombs.

Tot zover een geweldige ingrediënten voor een Chinees Indiana Jones avontuur: een gewone buitenwijk, een heiligdom van een oude paarden-koning, een schuilkelder, in het midden van de Culturele Revolutie, een rookpauze, opvlammende lucifers, oude verhalen over blauwe vuurballen.

The archaeologists claim that someone found a leaf deep under the in mud as they were digging. Despite being as old as the tomb itself, it was still green. It was a sign of what was to come. The workers had uncovered the three tombs of Mawangdui. The mistakenly named ‘King Ma’s Mound’ was in fact the Li family’s mound.
Xin Zhui, the marquise beneath the mound - Victor Max Smith

Er werden drie graven uit de Han Dynastie gevonden. Het eerste behoorde aan markies Li Cang (利蒼), die in 186 BC gestorven was, maar dit graf was helaas ergens in de geschiedenis leeggeroofd. Een tweede graf was echter nooit betreden geweest en bevatte een overvloed aan de meest prachtige voorwerpen. Het had behoord aan Li Cang’s echtgenote Xin Zhui (辛追), de markiezin van Dai. Haar lichaam was opmerkelijk genoeg helemaal intact, en lag in vier in elkaar passende kisten.

Het derde graf had toebehoord aan man die op jonge leeftijd was overleden. Hij was waarschijnlijk de zoon van de twee edellieden. De belangrijkste vondst hierin was een verscheidenheid aan teksten - geschreven op zijde, hout en bamboe - waaronder de oudst bekende versies van de I Ching, het Boek van Verandering en de Tao Teh Ching van Lao Zi. De vondst van deze teksten zouden het begrip van het klassieke Chinese gedachtegoed een belangrijke impuls gegeven.

In het graf van de jongere man werd ook een schildering op zijde aangetroffen met daarop een 44-tal oefeningen. Deze schildering werd later bekend onder de naam Dao Yin Tu.. Dao Yin (導引)is een generieke naam voor een veelheid aan traditionele oefeningen om de gezondheid te verbeteren en te onderhouden. De betekenis van ‘dao’ (導) is leiden en die van ‘yin’ (引) is strekken of trekken. ‘Tu’ betekent ‘afbeelding’ of ‘kaart. De chi wordt in zijn natuurlijke banen geleid in een samenspel van houdingstraining en fysieke beweging, van ademhaling en het richten via intentie. Ledematen en torso worden gestrekt en als een boog gespannen en ontladen. Door een combinatie van technieken die de chi leiden en technieken die de meridianen strekken en daarmee mogelijke stagnaties oplossen, wordt de chi circulatie bevorderd.

Grote gedeeltes van de Dao Yin Tu waren vergaan en een groep van specialisten van uiteenlopende disciplines hebben zich lang gebogen over de vraag op welke wijze de ontbrekende gedeeltes opgevuld zouden kunnen worden. De Dao Yin Tu bevat nauwelijks tekst, dus dat leverde weinig houvast. Verder is iedere illustratie een momentopname van een bewegende sequentie, maar het zou evengoed kunnen zijn dat de illustratie een statische houding verbeeld. De uiteindelijke reconstructie van de Dao Yin Tu is fraai, maar op welke wijze zijn de onderzoekers tot dit resultaat gekomen, en welke keuzes hebben ze daarbij gemaakt?

Als we de 44 getekende voorstellingen nader bestuderen en wat we zien naast de ervaring die we ieder voor zich hebben met chi kung, tai chi chuanof enig andere traditionele oefendiscipline leggen, vallen direct een aantal zaken op.

Op de Dao Yin Tu zijn zowel mannen als vrouwen te zien.

Sommige zijn blootsvoets, de meesten zijn elegant geschoeid.

Sommigen dragen een tuniek - gebruikelijk bij de Han-Chinese bevolking - anderen een broek - in zwang bij de noordelijke paardrijdende bevolking.

En met wat voor mensen hebben we van doen: soldaat, acrobaat, boer, burger?

Sommige figuren hebben een ontbloot bovenlijf en lijken zich bezig te houden met ademhalingsoefeningen. Enkele anderen oefenen met een stok.

En gaat het hier over een bewegende oefening of een staande houding?

En lijken sommige tekeningen niet op onderdelen van de Ba Duan Jin? Maar de Dao Yin Tu dateert van 200-150 BC en volgens de geschiedschrijving zou de Ba Duan Jin zijn vorm pas krijgen rond 1100 AD. Hoe zit dat?

Wordt binnenkort vervolg …